حفاظت از میراث فرهنگی غیر منقول از منظر اصول و نهادهای موثر : مطالعه تطبیقی حقوق انگلیس و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری حقوق عمومی، استاد حق التدریس دانشگاه آزاد شیراز

2 استادیار دانشگاه شهید بهشتی نایب رئیس هیات مدیره انجمن حقوق شناسی

چکیده

این نوشتار تلاش می‌کند از حفاظت از میراث فرهنگی غیر منقول به عنوان یکی از حق‌های بشری سخن بگوید. حقی که در ساحت زندگی جمعی مطالبه می شود. مطالعه‌ی تطبیقی حقوق حفاظت از میراث فرهنگی غیر منقول در انگلیس و ایران نشان می دهد که اگر چه در انگلیس مسئولیت اصلی تصمیم‌گیری در حفاظت از میراث انگلیسی با نهادهای دولتی است، اما بخش عمومی، با به رسمیت شناختن نهادهای غیر دولتی متعدد و جوامع محلی، صلاحیتی گسترده یه آنان اعطا نموده است. شناسایی چنین صلاحیتی تبلور اصول عمومی بودن و مشارکت مردمی به عنوان دو اصل بنیادین حاکم بر نظام حفاظت از میراث فرهنگی انگلیس است که در نهایت یک نظام موثر را برای این کشور به ارمغان آورده است. این در حالی است که در ایران از آنجا که حفاظت از میراث فرهنگی جز امور حاکمیتی است، لذا وزارت میراث فرهنگی و ادارات تابع آن به عنوان متولی اصلی میراث میراث فرهنگی به‌طور متمرکز به مسأله حفاظت پرداخته و در مقایسه با کشور انگلیس نقش به مراتب کمتری را یرای جوامع محلی و سازمان‌های مردم نهاد قائل شده‌اند که این موضوع در نهایت نظام حفاظت موثر از میراث فرهنگی ایران را با خلاء عدم تنوع نهادی و در نتیجه فقدان تخصص‌گرایی و فقدان مشارکت مردمی مواجه می‌سازد. نگارندگان با روشی توصیفی تحلیلی ضمن معرفی اصول انگلیسی حاکم بر حفاظت از میراث انگلیسی و مطابقت‌سنجی آن اصول در نظام حقوقی ایران، به تبیین نهادهای حافظ میراث فرهنگی غیر منقول و حدود صلاحیت آنها در دو کشور انگلیس و ایران پرداخته‌اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The protection of immoveable cultural heritages in light of effective principles and institutes: the comparative study of Iran and United Kingdom

نویسندگان [English]

  • Foroogh Heydari shooli 1
  • Dr.Mohammad Jalali 2
1 Phd student
2 Assistant Professor of Public Law, Shahid beheshti university,Tehran,Iran
چکیده [English]

The focus of this research is protection of non-moveable cultural heritages as an example of collective right. The comparative study of this research illuminates that United Kingdom has conferred a huge discretion to local states and non-governmental institutes in order to protect above-mentioned right, although the central government plays still a pivotal role in making essential decisions. The reason is that in United Kingdom the publicity of cultural heritage and the public participation are accepted as two main principles, governing on the protection of cultural heritages. The result is an effective system of protection. On the other side, In Iran, since the protection of non-moveable cultural heritages is tied to sovereignty, ministry of cultural heritage tourism and handicrafts is regarded as an only authorized institute. Therefore, non-governmental and local institutes play a very small role in the process of the protection. It means that Iranian system of protection suffers lack of public participation and Specialization as a result of this restriction. In this research, beside of introducing British principles of protection of non-moveable cultural heritages and its comparison with Iranians one, the author tries to introduce extend of discretion of different institutes which protect these heritages in both countries.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Historic heritage
  • Cultural Heritage
  • Conservation of Cultural heritage
  • British law
  • Immovable cultural heritage
توحیدی، فائق، آشنایی با میراث فرهنگی (آموزش عمومی 3)، چاپ اول، تهران، مدیریت آموزش، 1381.
شادنوش، امیرحسن، دادرسی اداری در حوزه میراث فرهنگی، چاپ اول، تهران، انتشارات مجد، 1395.
صمدی، یونس، میراث فرهنگی در حقوق داخلی و بین‏المللی، جلد اول، چاپ اول، تهران، سازمان میراث فرهنگی، 1382.
غنمی، امید،  مجموعه قوانین و مقررات میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری، چاپ اول، تهران، قلمرو فرهنگ، 1388.
یوکیلتو، یوکا. استانداردها، اصول و منشورهای بین‌المللی حفاظت، قوانین و فنون حمایت و حفاظت از آثار باستانی، ترجمه سوسن چراغچی، نشریه اثر، تابستان و پاییز 1377، شماره 31 و 32.
 مقیمی، محمد، میرزایی‌ اهرنجانی، حسن، ارائه الگوی مطلوب سازمانی برای سازمان‌های غیردولتی ایران با استفاده از رویکرد کارآفرینی، فصلنامه دانش مدیریت، دوره 16، پاییز 1382، شماره 563.
 عباسی، بیژن، حقوق و تکالیف مالکان خصوصی آثار ثبت شده در فهرست آثار ملی، فصلنامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری سال دوم، پاییز 1399، شماره چهارم، ص 30.
[1] .تقی زاده ، احمد بررسی اصل هشتاد و سوم  موضوع جلسات سی و سوم و سی و چهارم ، ، سلسه جلسات بازخوانی مشروح مذاکرات مجلس بررسی نهایی قانون اساسی سال 1358، پژوهشکده شورای نگهبان،  1397، ص 29-32
رمضانی قوام آبادی، محمد حسین، حضور سازمان‌های مردم‌نهاد در فرایند کیفری در پرتوقانون آیین دادرسی کیفری، مجله حقوقی دادگستری، دوره81، پاییز 1396، شماره 99، ص 154.
نظری، فرهاد و صالحی کاخکی، احمد، سازو کار تاریخی حفظ موقوفات در ایران، پژوهش‌های باستان شناسی ایران، دوره هفتم، زمستان 1396، شماره 15، ص252.
سند واحد حفاظت از بافت‌های تاریخی ـ فرهنگی و رویکردهای کلی حفاظت و احیای محدوده‌های تاریخی، مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، 10/3/1396.
قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور، مصوب ۱/۲/۱۳۶۷مجلس شورای اسلامی.
.قانون ثبت آثار ملی مصوب 1352.
14.قانون حمایت از مرمت و احیاء بافت‌های فرهنگی و تاریخی مصوب 2/4/1398.
15 . قانون راجع به حفظ آثار ملی مصوب 1309.
16.نظام‌نامه اجرایی قانون راجع به حفظ آثار ملی مصوب 1311.
غمناک، محمدرضا،، جرائم علیه میراث فرهنگی در کنوانسیون‌های بین‌المللی، حقوق ایران و انگلیس، پایان‌نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، تهران، 1387، ص آغازین.
Blake, J. International cultural heritage law, OUP Oxford, 2015.
Camuffo, D. Microclimate for Cultural Heritage: Measurement, Risk Assessment, Conservation, Restoration, and Maintenance of Indoor and Outdoor Monuments, 2019, Elsevier.
Drury, P. McPherson, A., & Heritage, E., Conservation principles: policies and guidance for the sustainable management of the historic environment, 2008.
Hodder, I. Cultural heritage rights: From ownership and descent to justice and well-being. Anthropological Quarterly, 2010, 83(4), 861-882.
Jureniene, V., & Radzevicius, M. MODELS OF CULTURAL HERITAGE MANAGEMENT. Transformations in Business & Economics, 2014, 13(2).
Miele, C. Men from the Ministry. How Britain Saved Its Heritage, 2014.
Room, I. X. Convention concerning the protection of the world cultural and natural heritage, 1972.
Spiridon, P., & Sandu, I. Conservation of cultural heritage: from participation to collaboration. ENCATC Journal of Cultural Management and Policy, 2015, 5(1), 43-52.
Ziegler, K. S. Cultural heritage and human rights. Alberico Gentili: La Salvaguardia Del Beni Culturli Nel Diritto Internazionale, Giuffrè Milano, ed, 2007.
Hill, M. Ecclesiastical Law. Oxford: Oxford University, 2007.
Mynors, C. Listed buildings.Conservation areas and monument. London: Sweet & Maxwell, 2006.
Doe, N. Law and Relegious Cultural Heritage in Europe: springer international publishing Switzerland, 2014.
15. Ancient Monuments and Archaeological Areas Act of 1979
17. The Protection of Wrecks Act 1973
Historic England, Conservation Principles, Policies and Guidance for the Sustainable Management of the Historic Environment, England Heritage, Op. Cit
18.https://historicengland.org.uk/listing/what-is-designation/registered-parks-and-gardens/
19.https://historicengland.org.uk/listing/what-is-designation/scheduled-monuments/
20.https://historicengland.org.uk/listing/what-is-designation/scheduled-monuments/
21.https://historicengland.org.uk/listing/the-list/about-the-list.
22.https://historicengland.org.uk/listing/the-list/about-the-list.
23.https://historicengland.org.uk/listing/what-is-designation/protected-wreck-sites/
24.https://historicengland.org.uk/listing/what-is-designation/registered-battlefields/