فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

امکان‌سنجی اصلاح آسیب‌های دادرسی اداری در هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشکده حقوق انشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
10.22034/mral.2024.2009186.1501
چکیده
مستند به اصل 34 قانون اساسی در نظام حقوقی ایران حق دادخواهی متناظر با وجود دادگستری و تشکیل دادگاه شناخته شده است. علی‌رغم این مهم، رویکرد قانون‌گذار عادی در رسیدگی به بخشی از دعاوی اداری، ایجاد مراجع شبه قضائی خارج از دستگاه قضائی و در بستر دستگاه‌های اجرایی بوده است. مبانی این رویکرد در نظام حقوقی ایران نامشخص بوده و این مهم در عمل زمینه ایجاد اشکالاتی را در نظام قضائی و اداری پدید آورده است. در این پژوهش تلاش گردید ضمن تحلیل مبانی ایجاد صلاحیت دادرسی اداری برای مراجع شبه قضائی، به‌صورت موردی به بررسی آسیب‌های ناشی از انجام دادرسی اداری در هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری پرداخته شود و در نهایت امکان محقق شدن راهکارهای پیشنهادی اصلاحی جهت برطرف نمودن این اشکالات نیز تحلیل گردد. با توجه به بررسی‌های انجام شده مشخص گردید که تأسیس مراجع اختصاصی اداری در نظام حقوقی ایران از پشتوانه اساسی و مبانی معتبر و خدشه‌ناپذیری برخوردار نمی‌باشد. عدم وجود مبنای اساسی و پیدایش آسیب‌های دادرسی در هیأت‌های رسیدگی تخلف اداری از جمله عدم استقلال هیأت‌ها، عدم رعایت قواعد شکلی دادرسی منصفانه، عدم تسلط اعضای هیأت‌ها به دانش حقوقی و تخلف‌انگاری بدون مبنا، مبین و موید الگوی نامطلوب نظام حقوقی حاکم بر هیأت‌های رسیدگی به تخلفات اداری در ایران است. بر این اساس در این مقاله ضمن تحلیل و نقد اهم پیشنهادهای اصلاحی ارائه شده در سایر پژوهش‌های این حوزه، پیشنهاد گردید که برای مطلوب سازی این مهم، شعب دیوان عدالت اداری در سطح استان و شهرستان برای رسیدگی به این موضوعات تشکیل گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Feasibility of amending the defects of administrative proceedings in Iran's The Administrative Offenses of Boards

نویسندگان English

Hossein Ayane Negini, 1
Mohammad Shaabani Jahromi 2
Alireza Mazinani 3
1 Assistant Prof. Department of Public Law .Faculty of Law. Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
2 MA. Student in Public Law. Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 MA. Student in Public Law. Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده English

Based on principle 34 of the Iranian Constitution, the right to access justice is recognized in the legal system of Iran. However, the ordinary legislative approach in dealing with certain administrative disputes has led to the establishment of quasi-judicial bodies outside the judicial system and within the framework of executive bodies. The foundations of this approach is unclear, and this issue has created problems in the judicial and administrative systems. In this research, an attempt is made to analyze the foundations of granting administrative jurisdiction to quasi-judicial bodies and to examine the damages caused by conducting administrative proceedings in The Administrative Offenses of Boards. Finally, proposed solutions to address these problems are also examined. Based on the conducted studies, it has been determined that the establishment of specialized administrative bodies lacks fundamental support and valid and unassailable foundations. The lack of fundamental basis and the emergence of damages in the proceedings of The Administrative Offenses of Boards, including the lack of independence of these bodies, failure to observe procedural fairness rules, and lack of legal knowledge among the members of these bodies, indicate an undesirable pattern in the legal system governing The Administrative Offenses of Boards in Iran. Therefore, in this article, while analyzing and critiquing the important reform proposals presented in other research studies in this field, it is suggested that branches of the Administrative Justice Court be established at the provincial and county levels to handle these matters in order to achieve desirability.

کلیدواژه‌ها English

Administrative proceedings
The Administrative Offenses of Boards
Quasi-judicial authorities
Administrative Justice Court
. امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد 2)، چاپ دوم، تهران: میزان، ۱۳۹۳.
آیینه‌نگینی، حسین و محمدامین ابریشمی‌راد، آیین دادرسی اداری (جلد 1)، تهران: مجد، 1400.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوقی، تهران: گنج دانش، ۱۳۹۸.
صادقی مقدم، محمدحسن و نادر میرزاده کوه‌شاهی، آیین رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان دولت، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۹۱.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری تطبیقی: حاکمیت قانون و دادرسی اداری تطبیقی در چند کشور بزرگ، چاپ دهم، تهران: سمت، ۱۳۹۸.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، تهران: سمت، ۱۳۸۷.
قربانی، فرج‌الله، آرای وحدت رویه دیوان عدالت اداری، چاپ اول، تهران: فردوسی، ۱۳۷۱.
مولابیگی، غلام‌رضا، صلاحیت و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، چاپ اول، تهران: جنگل، ۱۳۹۳.
 
ب) مقاله
ابریشمی‌راد، محمد‌امین و حسین آیینه‌نگینی، «مطلوب‌سازی جایگاه واحدهای حقوقی و رسیدگی به تخلفات اداری در ساختار دستگاه‌های اجرایی»، فصل‌نامه پژوهش‌های نوین حقوق اداری، پاییز 1399، شماره 4، صص 78-56.
استوارسنگری، کوروش، «چیستی دادرسی اداری در ایران؛ دادرسی در اداره یا دادرسی بر اداره»، فصل‌نامه پژوهش‌های نوین حقوق اداری، پاییز ۱۳۹۹، شماره ۴، صص ۱۵۹-۱۳۵.
امامی، محمد و سید نصرالله موسوی، «مبانی نظری مراجع شبه قضایی و جایگاه آن‌ها در حقوق ایران»، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، شماره ۴۱، صص ۱۱۰-۹۳.
حسینی، سید حسین و سیده ساعده حسینی، «ضرورت رعایت اصول کلی حقوق کیفری در رسیدگی به تخلفات اداری»، فصل‌نامه دانش حقوق عمومی، سال دهم، تابستان ۱۴۰۰، شماره ۳۲، صص ۱۷-۱.
گرجی، علی‌اکبر و یونس فتحی، «آسیب‌شناسی فرآیند دادرسی در هیئت‌های رسیدگی به تخلفات اداری: تأملی پیرامون یک الگوی مطلوب»، فصل‌نامه حقوق اداری، پاییز و زمستان ۱۳۹۴، شماره ۹، صص ۵۲-۲۹.
مؤذنی، روح‌الله، «ساختارهای ناهمسان دادرسی اداری در حقوق ایران و فرانسه»، فصل‌نامه نظریه‌های حقوقی، شماره ۱، ۱۳۹۹، صص ۱۴۴-۱۱۳.
نادری‌فرد، محمد و محمدرضا مجتهدی، «تأثیر اصل تقدم صلاحیت دادگاه‌های اداری در تحقق عدالت در فرانسه؛ با نگاهی به اجرای آن در نظام حقوق اداری ایران»، مجله پژوهش‌های حقوقی، شماره ۴۸، زمستان ۱۴۰۰، صص ۲۱۳-۱۸۵.
نجابت‌خواه، مرتضی، فاطمه افشاری و سید شهاب‌الدین موسوی‌زاده، «آسیب‌شناسی ساختار و صلاحیت‌های مراجع شبه قضایی در حقوق اداری ایران»، دوفصل‌نامه دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره ۷۷ و ۷۸، بهار و تابستان ۱۳۹۶، صص ۲۲۴-۱۹۹.
 
2.Latin Source
Barnes, Javier, The Administrative Procedure in Comparative View, Oxford Handbook of Comparative Administrative Law (edited by P. Cane), 2019.
Cane, Peter, Administrative Law, fifth edition, Oxford University Press, 2011.
Lombard, M., “Loi relative élection des conseillers regionaux”, Tome 3 Paris, REDA, 2007.
Cane, Peter, Administrative Tribunals and Adjudication, Hart Publishing, 2009.
Tadros, Victor, the architecture of criminalization, Criminal Justice Ethics Journal, V 28, No. 1, May 2009.
Zhang, J. and Xiaohua Liang, “The Scope of Application of Fair Trial Rights in Criminal Matters-Comparing ICCPR with Chinese Law”, Arts and Social Sciences Journal (5), 2010.
دوره 6، شماره 20
سال ششم، شماره بیستم، پاییز 1403
پاییز 1403
صفحه 479-506

  • تاریخ دریافت 23 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 21 آذر 1402
  • تاریخ پذیرش 30 بهمن 1402