فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

بررسی تعارض ادله اثبات دعوی با شهادت در حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی ،گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی ، واحد امارت متحده عربی ،دانشگاه آزاد اسلامی ، امارات، ایران.
2 استاد ،گروه حقوق خصوصی، دانشگاه شهید بهشتی(استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات)، (نویسنده مسئول)
3 استادیار، گروه حقوق خصوصی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران ، ایران. (استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی واحد امارات).
10.22034/mral.2024.2013687.1541
چکیده
ادله اثبات دعوی به منظور اثبات حق در مقابل ادعای مطروحه بکار می روند . اما برخی اوقات بین این ادله تعارض پیش می آید. این تعارض هنگامی محقق می گردد که اعتبار دو دلیل مسلم باشد و تضاد در بین مدلول آن ها باشد. برای حل تعارض ادله حقوقدانان ابتدا دنبال وجوه ترجیح می روند و سعی می کنند که یکی از ادله را به وجهی از وجوه بر دیگری برتری دهند و بدین گونه تعارض را رفع نمایند و سرانجام اگر وجه ترجیهی یافت نشد و دو دلیل در حالت تعادل باشند به ناچار نظریه تساقط اعمال می شود. روش این تحقیق، به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ شیوه اجرا توصیفی تحلیلی و ابزار گرداوری اطلاعات و داده ها اسنادی و کتابخانه ای است. همچنین هدف مقاله حاضر این است که تعارض اسناد رسمی با شهادت را به عنوان دو دلیل مهم در دادرسی‌های اداری و مدنی مورد بررسی قرار دهد. یافته های این تحقیق نشان می دهد که قاعده اصلی برای رفع تعارض ادله، توجه به هدف و مقصد نهایی نظام حقوقی حوزه‌ای است که تعارض در آن واقع شده است مثلاً در حوزه قراردادها توجه به قصد مشترک طرفین و در تعارض ادله قانونی توجه به روح الفاظ موضوعه و هدف قانونگذار و در تعارض در ادله قضایی و عدالت قضایی وصول به حقیقت را اقتضاء می کند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the conflict between the proof of the claim and the testimony in Iranian law

نویسندگان English

taghi jafari 1
hossein mehrpour mohamad abadi 2
alireza mazloum rahni 3
1 PhD student in private law, Department of Law, Faculty of Humanities, United Arab Emirates branch, Islamic Azad University, UAE, Iran.
2 Professor, Department of Private Law, Shahid Beheshti University (Visiting Professor, Islamic Azad University, Emirates Branch), (Responsible Author)
3 Assistant Professor, Department of Private Law, Quds City Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran. (Visiting professor of the Islamic Azad University of the Emirates branch).
چکیده English

The proofs of the claim are used to prove the right against the proposed claim. But sometimes there is a conflict between these arguments. This conflict is realized when the validity of two reasons is certain and there is a conflict between their meanings. In order to solve the conflict of evidences, the jurists first look for the preferred aspects and try to make one of the evidences superior to the other in some way and thus resolve the conflict. Inevitably, the fallout theory is applied. The method of this research is practical in terms of its purpose and descriptive and analytical in terms of execution method and the means of collecting information and data is documentary and library. Also, the purpose of this article is to examine the conflict between official documents and testimony as two important reasons in administrative and civil proceedings. The findings of this research show that the main rule to resolve the conflict of evidence is to pay attention to the ultimate goal and destination of the legal system in the field in which the conflict occurs, for example, in the field of contracts, pay attention to the common intention of the parties, and in the conflict of legal evidence, pay attention to The spirit of the words of the subject and the purpose of the legislator and in the conflict in judicial evidence and judicial justice require arriving at the truth.

کلیدواژه‌ها English

Conflict
proof of claim
official document
testimony
administrative proceedings
انصاری، باقر، نقش قاضی در تحول نظام حقوقی، تهران: میزان، چاپ دوم، 1392.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش، چاپ یازدهم، 1380.
ﺟﻌﻔﺮی ﻟﻨﮕﺮودی، ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ، داﻳﺮه‌اﻟﻤﻌﺎرف ﻋﻠﻮم اﺳﻼﻣﻲ ﻗﻀﺎﻳﻲ (جلد 1)، تهران: گنج دانش، 1394.
حسینی، سید محمدباقر، تعارض ادلّه (تعارض در مواد قانون، ادلّه اثبات دعوا و مفاد قرارداد)، تهران: آیین احمد، 1388.
شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی (جلد 3)، تهران: دراک، چاپ سوم، 1395.
صدرالحفاظی، سید نصرالله، نظارت قضایی بر اعمال دولت در دیوان عدالت اداری، تهران: شهریار، چاپ نخست، 1372.
قبادی، حسین، آیین دادرسی کار، تهران: جنگل، چاپ سوم، 1394.
محسن‌زاده، آزیتا، ادلّه اثبات دعوا در دعاوی اداری با تأکید بر تمایزات و ویژگی­های خاص ادلّه مزبور نسبت به ادلّه اثبات در دعاوی حقوقی (گزارش پژوهشی)، تهران: پژوهشگاه قوه قضاییه، 1394.
محقق داماد، سید مصطفی، قواعد فقه، بخش قضایی (3)، تهران: نشر علوم اسلامی، چاپ سوم، 1383.
مولابیگی، غلام‌رضا، صلاحیت و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، تهران: جنگل، چاپ اول، 1393.
هداوند، مهدی، حقوق اداری تطبیقی، تهران: سمت، 1390.
هداوند، مهدی و مسلم آقایی طوق، دادگاه­های اختصاصی اداری در پرتو اصول دادرسی عادلانه و آیین­های دادرسی منصفانه، تهران: خرسندی، چاپ اول، 1389.
 
ب) مقاله
ابریشمی­راد، محمدامین و حسین آیینه نگینی، «حدود استنادپذیری قانون آیین دادرسی مدنی در دیوان عدالت اداری»، دانش حقوق عمومی، سال نهم، شماره 29، 1399.
استوارسنگری، کوروش، «چیستی دادرسی اداری در ایران؛ دادرسی در اداره یا دادرسی بر اداره؟»، پژوهش­های نوین حقوق اداری، دوره دوم، شماره 4، 1399.
حمیدی، علی و حسین آل کجباف، «راهکارهای تقویت نظارت دیوان عدالت اداری و تأثیر آن بر حقوق شهروندی در نظام جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات حقوق بشر اسلامی، سال دهم، شماره 22، 1400.
حیدری، سیروس، «اصل تناظر در دادرسی اداری با تأکید بر دادرسی دیوان عدالت اداری»، مطالعات حقوقی، دوره نهم، شماره 2، 1396.
خزایی، علی، «ﺗﻌﺎﺭﺽ ﺳﻨﺪ ﺑﺎ ﺷﻬﺎﺩﺕ ﺩﺭ ﺣﻘﻮﻕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ ﺩﺭ ﻓﻘﻪ ﺍﻣﺎﻣﯿﻪ، ﺣﻘﻮﻕ ﻣﺼﺮ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﯿﺲ»، پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، شماره 27، 1387.
دیلمی، احمد و زهرا بیدار، «کارکرد استدلال قضایی در دادرسی اداری»، مطالعات حقوق عمومی، دوره پنجاه و یکم، شماره 4، 1400.
رضوی، سید مهدی و همکاران، «تحصیل دلیل در دادرسی اداری در پرتو حمایت از حقوق شهروندان»، پژوهش­های نوین حقوق اداری، سال پنجم، شماره 15، 1402.
زارعی، محمدحسین و آزیتا محسن‌زاده، «نظام اثبات دعوا در دادرسی اداری»، دیدگاه­های حقوق قضایی، شماره 74، 1394.
سلیمان‌زاده، سمیرا، «ﺑﺮﺭﺳﻰ ﺗﻄﺒﻴﻘﻰ ﺟﺎﻳﮕﺎﻩ ﺗﻌﺎﺭﺽ ﺍﺩﻟّﻪ ﺩﺭ ﻓﻘﻪ ﻭ ﺣﻘﻮﻕ ﻣﻮﺿﻮﻋﻪ ﺍﻳﺮﺍﻥ»، تعالی حقوق، شماره 7، 1393.
سوادکوهی­فر، سام، «آیین دادرسی اداری در تشکیلات قضایی جمهوری اسلامی ایران»، پژوهش‌نامه حقوق خصوصی، سال اول، شماره 1، 1391.
طجرلو، رضا و همکاران، «نقش و کارکرد کمیسیون رسیدکی به اختلافات ناشی از اراضی ملی از منظر اصول دادرسی منصفانه»، پژوهش حقوق عمومی، سال هفدهم، شماره 49، 1394.
عبداللهی آهق، زکیه، «مقایسه جایگاه ادلّه اثباتی شهادت شهود در دعاوی مدنی با دعاوی کار»، کار و جامعه، شماره 250، 1399.
عمروانی، رحمان، «اصول حاکم بر تعارض ادلّه اثبات دعوا در امور مدنی»، پژوهش‌های حقوقی، شماره 17، 1389.
قمری، اسماعیل و همکاران، «تحلیلی بر اعمال قاعده مشروعیت تحصیل دلیل در دادرسی اداری»، فصل‌نامه حقوق اداری، سال هشتم، شماره 24، 1399.
قمری، اسماعیل و همکاران، «کاربست اصل مشروعیت تحصیل دلیل کیفری در دادرسی­های اداری ایران با تأکید بر دیوان عدالت اداری»، پژوهش‌های نوین حقوق اداری، سال پنجم، شماره 16، 1402.
کریمی، عباس و همکاران، «اصول حاکم بر ارزیابی قضایی شرایط عمومی ادلّه اثبات مدنی»، دانش حقوق مدنی، شماره 2، 1391.
گوینده، هدی و همکاران، «کاهش اطاله دادرسی در پرتو مدیریت دادرس بر ادلّه اثبات دعوا»، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال پانزدهم، شماره 30، 1402.
محسن‌زاده، آزیتا، «آسیب‌شناسی شیوه رسیدگی به دلایل در دیوان عدالت اداری»، مجله علم و وکالت، سال دوم، شماره 2، 1398.
محمدی، پژمان، «ﻣﺤﺪودﻳﺖﻫﺎی ﻣﻮﺿﻮﻋﻲ ﺳﻮﮔﻨﺪ در دﻋﺎوی ﻣﺪﻧﻲ»، پژوهش حقوق، شماره 29، 1389.
مختاری، رحیم، «اثر حاکمیت نوع نظام ادلّه­ای بر هدف دادرسی مدنی در حقوق ایران»، مجله حقوقی دادگستری، سال هشتاد و دوم، شماره 101، 1397.
نجابت­خواه، مرتضی، «روش جبران اعلام نظر قضایی در نظام دادرسی اداری در انگلستان»، دوفصل‌نامه حقوق تطبیقی، سال دوم، شماره 1، 1395.
هداوند، مهدی، «نظارت قضایی؛ تحلیل مفهومی، تحولات اساسی (طرحی برای توسعه حقوق اداری و ارتقای نظارت قضایی)»، مجله حقوق اساسی، دوره پنجم، شماره 9، 1387.
یزدانی زنوز، هرمز و علی مشهدی، «بار اثبات ادعا و استدلال بر اساس ادلّه در آرای شعب دیوان عدالت اداری»، پژوهش حقوق عمومی، انتشار آن‌لاین، 1402.
دوره 6، شماره 21
سال ششم، شماره بیست , و یکم، زمستان1403
زمستان 1403
صفحه 37-61

  • تاریخ دریافت 11 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 12 اردیبهشت 1403
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1403