فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

تأثیر تحریم‌های بین‌المللی بر نقض حق بر سلامت شهروندان و تعهدات حقوق بشری دولت‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 رشته حقوق عمومی دانشجوی دکترا دانشگاه آزاد واحد دامغان
2 دکتری حقوق بین‌الملل دانشیار استاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد
10.22034/mral.2024.2015004.1561
چکیده
حق بر سلامت به عنوان یک حق ذاتی به این معناست که هر کس حق دارد تا به بالاترین استاندارد سلامت فیزیکی و روانی دستیابی داشته باشد و این حق تمام خدمات پزشکی، بهداشت عمومی، غذای کافی، مسکن مناسب، محیط کار سالم و محیط زیست تمیز را در برمی‌گیرد. وجود ابعاد مختلف برای سلامتی، حوزه‌های گوناگون مرتبط با سلامتی و عوامل متنوع تأثیرگذار بر آن موجب دشواری تعریف حق مزبور شده است و دولت‌ها برای تأمین امکان یک زندگی سالم ملزم به اتخاذ اقداماتی در حوزه وسیعی می‌باشند که برخی از این تعهدات مستلزم اقدام فوری و برخی دیگر در طول زمان باید تحقق پیدا کنند. ایران نیز با تصویب قوانین و مقررات مختلف در زمینه سلامت و همچنین پیوستن به کنوانسیون‌های مختلف بین‌المللی این حق را به رسمیت شناخته و مورد حمایت قرار داده است که به نظر می‌رسد جایگاه این حق در نظام حقوقی ایران با بررسی این قوانین و مقررات تبیین می‌گردد؛ در این مقاله ضمن بررسی قوانین و مقرراتی که این حق را به رسمیت شناخته‌اند به بیان مفهوم و جایگاه حق بر سلامت در نظام حقوقی ایران پرداخته‌ایم. یافته‌های ما نشان می‌دهد که وجود برخی قوانین و مقررات در این زمینه موجب افزایش برخورداری افراد از این حق شده اما حمایت کیفری از آن مورد غفلت قرار گرفته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The effect of international sanctions on the violation of the right to the health of citizens and the human rights obligations of governments

نویسندگان English

Amir Mohammad Parsa 1
Amir Hossein Malekizadeh 2
1 PhD student in public law Damghan Azad University
2 PhD in International Law associate professor Professor of Islamic Azad University, Mashhad branch
چکیده English

The right to health as an inherent right means that everyone has the right to achieve the highest standard of physical and mental health, and this right includes all medical services, public health, adequate food, suitable housing, a healthy work environment, and a clean environment. includes The existence of different dimensions for health, various areas related to health and various factors influencing it have made it difficult to define the said right, and governments are required to take measures in a wide area to ensure the possibility of a healthy life, some of these obligations require immediate action and some They should be realized over time. Iran has also recognized and supported this right by approving various laws and regulations in the field of health as well as joining various international conventions. It seems that the position of this right in the Iranian legal system is explained by examining these laws and regulations. In this article, while reviewing the laws and regulations that recognize this right, we have expressed the concept and position of the right to health in Iran's legal system. Our findings show that the existence of some laws and regulations in this field has increased people's enjoyment of this right, but criminal protection has been neglected.

کلیدواژه‌ها English

Right to health
right to access
right to medicine
right to life
human right
پیغامی، عادل و همکاران، جستارهایی در اقتصاد مقاومتی؛ تحریم­های اقتصادی ایران (مبانی، ابعاد و راهکارها)، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، 1394.
تودارو، مایکل، مهاجرت داخلی در کشورهای در حال توسعه (بررسی نظریه‌ها، مدارک، روش‌ها و اولویت‌های تحقیق)، ترجمه: مصطفی سرمدی و پروین رییسی‌فرد، تهران: مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، 1366.
قاسمی، ناصر، حقوق کیفری محیط زیست، تهران: جمال­الحق، چاپ دوم، 1384.
هاشمی، سید محمد، حقوق بشر و آزادی‌های اساسی، تهران: میزان،
ب) مقاله
آل کجباف، حسین، «مفهوم و جایگاه حق بر سلامت در اسناد بین‌المللی حقوق بشر»، حقوق پزشکی، دوره هفتم، شماره 24،
امین­زاده، الهام و وحیده غلامی، «تحدید اعمال تحریم­های اقتصادی در پرتو ضوابط حقوق بشر»، قواعد رقابت و حقوق اجتماعی، فصل‌نامه روابط خارجی، سال پنجم، شماره 3، 1392.
جاوید، احسان و صابر نیاورانی، «قلمرو حق سلامتی در نظام بین­المللی حقوق بشر»، پژوهش حقوق عمومی، سال پانزدهم، شماره 41، 1392.
حبیب‌زاده، توکل و همکاران، «آثار تحریم فراسرزمینی امریکا بر تعهد به همکاری در تأمین دارو و تجهیزات پزشکی در زمان بیماری‌های فراگیر (کووید 19)»، فصل‌نامه مطالعات حقوقی عمومی دانشگاه تهران، دوره پنجاه و دوم، شماره 1،
حسن‌زاده، قدرت‌الله، «حق بر سلامت از دیدگاه معاهدات بین‌المللی با تأکید بر بیماری کووید 19»، مجله حقوق پزشکی، شماره 56،
رجبی، محمد، «بررسی تحریم­های بین­المللی و موازین حقوق بشر با تأکید بر تحریم­های چند جانبه علیه ایران»، مطالعات حقوق اسلامی بشر، سال یازدهم، شماره 24، 1401.
رضایی، فاطمه و همکاران، «نقض حق بر سلامتی ناشی از تحریم­های بین­المللی و مسئولیت بین­المللی دولت‌ها»، مطالعات بین­المللی، سال نوزدهم، شماره 74، 1401.
زارعی هدک، محمد و همکاران، «چالش­های حقوقی تحریم­های یک‌جانبه آمریکا و تأثیر آن بر حق سلامت در پرتو رأی موقت دیوان بین‌المللی دادگستری (مطالعه موردی ایران)»، راهبرد سیاسی، سال پنجم، شماره 18، 1400.
زمانی، سید قاسم و جمشید مظاهری، «تحریم­های هوشمند شورای امنیت در پرتو قطع‌نامه 1929: حفظ یا تهدید صلح؟»، مجله حقوقی بین­المللی، دوره بیست و هشتم، شماره 44، 1390.
شافع، میرشهبیز و محسن یکتن خدایی، «اقدامات قوه مجریه جمهوری اسلامی ایران در ایفای تعهدات بین­المللی مربوط به پیش‌گیری کنشی از جرایم مواد مخدر (در پرتو حق بر سلامت)»، تحقیقات حقوقی، شماره 72، 1394.
عباسی، مجید و حامد عظیمی، «حق بر سلامت و تحریم­های امریکا در دوره ترامپ بر علیه جمهوری اسلامی ایران؛ با تأکید بر تحریم­های دارویی و تجهیزات پزشکی»، مطالعات بین­المللی، سال هجدهم، شماره 72، 1401.
عباسی، محمود و راحله رضایی، «حق بر سلامت از منظر اخلاق زیستی و حقوق بشر»، همایش ملی حقوق و اخلاق در زیست فناور،
عزیزی مرادپور، حمید و محمدرضا ایران­نژاد، «چالش­های بین حق دسترسی به دارو و اختراعات دارویی»، پژوهش­های حقوقی میان‌رشته‌ای، دوره اول، شماره 4، 1399.
علی­نژاد، ایلناز، «سازوکارهای فقهی حقوقی مقابله با تحریم­های اقتصادی»، مطالعات فقه اقتصادی، دوره چهارم، شماره 3، 1401.
غلامی، مریم و مهدی فیروزآبادیان، «حق دسترسی به واکسن به مثابه حق بشر»، پژوهش­های حقوقی، دوره بیست و دوم، شماره 53، 1402.
فشاری، مجید و جواد پورغفار، «بررسی و تبیین الگوی اقتصاد مقاومتی در اقتصاد ایران»، مجله اقتصادی، شماره­های 5 و 6، 1393.
قلی شفیعی، مرتضی و همکاران، «حق بر ابداعات دارویی با تأکید بر حق بر سلامتی در حقوق بین­الملل»، تحقیقات حقوقی تطبیقی ایران و بین­الملل، سال دوازدهم، شماره 44، 1398.
لاریجانی، سعید و همکاران، «بررسی اثر تحریم­ها بر محیط کسب و کار جمهوری اسلامی ایران و ارائه راهکارهای کاهش تأثیر آن»، اقتصاد دفاع، سال ششم، شماره 21، 1400.
معنوی، مهران، «نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی: بخشی و فرابخشی»، مجلس و پژوهش، شماره 33،
موسوی، سید فضل­الله و همکاران، «تحریم­های یک‌جانبه امریکا علیه ایران: تناقض در گفتار و کردار و سیاست­زدگی حقوق بشر»، پژوهش حقوق عمومی، سال شانزدهم، شماره 44، 1393.
نظرپور، محمدنقی، حسن محمدغفاری و سید جواد عمادی، «تأثیر گسترش بخش سلامت بر رشد اقتصادی ایران؛ با رویکرد قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، دوفصل‌نامه جستارهای اقتصادی ایران با رویکرد اقتصاد اسلامی, دوره هشتم، شماره 15،
نیاورانی، صابر و احسان جاوید، «حق دسترسی به داروهای اساسی در چارچوب موافقت­نامه تریپس و چالش حمایت از حق بین­المللی بشر بر سلامت»، مجله حقوقی بین­المللی، شماره 54، 1395.
2.Latin Source
1- Gostin, Lawrence. O. and Lazzarini zita, human rights and public health in the Aids pandemic, Oxford University press, 1997.
2- Mahoney, J. T., Strategic management and determinism: Sustaining the conversation. Journal of Management Studies, 1993, 30 (1).
دوره 6، شماره 21
سال ششم، شماره بیست , و یکم، زمستان1403
زمستان 1403
صفحه 179-199

  • تاریخ دریافت 09 اسفند 1402
  • تاریخ بازنگری 18 تیر 1403
  • تاریخ پذیرش 13 مرداد 1403