فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

چالش های فراروی نظام حقوق اساسی عراق در پرتو اصل حاکمیت قانون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق عمومی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
10.22034/mral.2024.2034322.1628
چکیده
قانون اساسی عراق در سال 2005 با آرمان ایجاد یک کشور دموکراتیک تحت حاکمیت قانون به تصویب رسید. با این وجود، گذار به سوی عراق مطیع قانون با چالش های مهمی مواجه شده‌است. این مقاله با روش توصیفی، به بررسی موانع پیچیده در سیستم حقوق اساسی عراق می پردازد که مانع تحقق حاکمیت قانون می شود. مسائل کلیدی عبارتند از: ابهامات و تناقضات داخلی در قانون اساسی، اختلافات ناشی از ساختار فدرال، قوه قضاییه فاقد استقلال و فساد فراگیر. نتایج حاکی است مهمترین چالش های قانون اساسی برای حاکمیت قانون در عراق عبارتند از: ابهام و تناقضات درونی، فدرالیسم و اشتراک قدرت، ضعف قوه قضائیه، فساد و عدم پاسخگویی. پیامدهای این چالش ها عمیق است: حفاظت از حقوق بشر را به خطر می اندازد، سرمایه گذار را دلسرد می کند و رشد اقتصادی را با مشکل مواجه می کند. در نهایت، یک حاکمیت قانون شکننده مانع از پیشرفت عراق به سوی ایجاد جامعه ای عادلانه، عادلانه و باثبات می شود. حاکمیت قانون مستحکم به عنوان بستر یک دموکراسی کارآمد عمل می‌کند و تضمین می‌کند که همه افراد، صرف‌نظر از موقعیت، مشمول اجرای منصفانه و منسجم قوانین هستند و قابلیت پیش‌بینی و اعتماد به سیستم حقوقی را تقویت می‌کند. علاوه بر این، یک حاکمیت قانون قوی برای جذب سرمایه گذاری، تحریک توسعه اقتصادی و حفظ حقوق بشر ضروری است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Challenges Facing the Iraqi Constitutional Law System in the Light of The Rule of Law Principle

نویسندگان English

Dzhwar Anwar ahmad 1
Ebad Rouhi 2
Javanmir Abdollahi 3
1 PhD student in public law, Department of Law, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Law, Sanandaj Branch, Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Law, University of Kurdistan, Sananadj, Iran.
چکیده English

The Iraqi constitution was approved in 2005 with the aim of creating a democratic country under the rule of law. Nevertheless, the transition to a law-abiding Iraq has faced significant challenges. This article, using a descriptive method, examines the complex obstacles in the constitutional rights system of Iraq that prevent the realization of the rule of law. The key issues are: ambiguities and internal contradictions in the constitution, disputes arising from the federal structure, the judiciary lacking independence and widespread corruption. The results indicate that the most important constitutional challenges for the rule of law in Iraq are: ambiguity and internal contradictions, federalism and power sharing, weakness of the judiciary, corruption and lack of accountability. The implications of these challenges are profound: they jeopardize the protection of human rights, discourage investment, and hamper economic growth. Finally, a fragile rule of law hinders Iraq's progress toward creating a just, fair, and stable society. A strong rule of law serves as the bedrock of a functioning democracy, ensuring that all individuals, regardless of status, are subject to the fair and consistent application of the law, and fosters predictability and trust in the legal system. In addition, a strong rule of law is essential to attract investment, stimulate economic development and protect human rights.

کلیدواژه‌ها English

Iraqi Constitution
Rule of Law
Judicial Independence
Federalism
Human rights
بحیرایی، خداداد و همکاران، «تجلی حاکمیت قانون به عنوان ابزار تضمین حقوق بشر در اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، مطالعات حقوق بشر اسلامی، دوره دازدهم، شماره 29، 1402.
روحی، عباد و همکاران، «نقش وکیل در استقرار حاکمیت قانون و حمایت از حقوق بشر»، همایش ملی وکالت، اخلاق، فقه و حقوق، 1392.
شجاعیان، خدیجه، «مؤلفه­های اصل حاکمیت قانون در پرتو تعریف سازمان ملل متحد»، جستارهای حقوق عمومی، سال اول، شماره 3، 1396.
شکرچی، احمد و هیوا عمر، «تحلیل کیفی تأثیر ساختار سیاسی ـ قبیله­ای کردستان بر حاکمیت قانون (با تأکید بر موردهایی از دادگاه تجدیدنظر استان اربیل در کردستان عراق)»، جامعه‌شناسی سیاسی ایران، سال سوم، شماره 10،
صلاحی، سهراب و علی بهادری جهرمی، «ساختارهای اساسی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری عراق»، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره سوم، شماره 2،
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری تطبیقی، تهران: سمت، چاپ پنجم، 1394.
فقیه حبیبی، علی و همکاران، «بررسی ساختار و حدود صلاحیت اداری استانداران با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و عراق»، پژوهش­های نوین حقوق اداری، سال ششم، شماره 19، 1403.
کریمی‌فرد، حسین، «تببین بی‌ثباتی سیاسی در جامعه ناهمگون عراق در سال­های 2003 تا 2022؛ مطالعات بنیادین و کاربردی جهان اسلام»، سال چهارم، شماره 14،
مشهدی، علی و همکاران، «شرایط استثنایی و استثنای حاکمیت قانون (مورد پژوهشی: رویکرد خبرگان قانون اساسی به وضعیت­های اضطراری)»، پژوهش­های نوین حقوق اداری، سال دوم، شماره 4، 1399.
موسی­زاده، رضا، مبانی حقوق اداری، تهران: آینده‌سازان، 1374.
عربی
 
احمد، زوفین، ضمان الحقوق و الحریات وفق الدستور و القانون الجنائی فی العراق، جامعة کاشان،
آل علی، زید و یوسف عوف، قانون اساسی عراق: تحلیل مواد مناقشه‌برانگیز؛ راه حل‌ها و پیشنهادات، شماره سپرده در دارالکتب و اسناد بغداد: ۳۱۰۸ برای سال ۲۰۲۰، بنیاد فردریش ابرت اردن و عراق،
شیحا، ابراهیم عبدالعزیر، النظم السیاسیه لدول و الحکومات، بغداد: منشأ المعارف بالاسکندریه، 2006.
3.Latin Source                                                                                                                            
Alchalabi, H., The Role of the Iraqi constitution in the growing unconstitutional practices», in The College of Law and Political Science Journal, Vol 1, Issue  9,
Ammar, R. A. J., Constitutional and Human Rights Issues and Trends in The Republic of Iraq, Struggling on The Way. ESTUDIOS CONSTITUCIONALES.,2023.
Burton, M., Deeks, A., Iraq’s Constitution: A Drafting History. In ]Author with Initials Unknown[ )Ed.(, Cornell International Law Journal, Vol . 40, 2007, pp. 2-87.
Clark, D. , The rule of law in a liberal democracy,  Princeton University Press, 2018.
Constitution of Iraq, Official Website of the Republic of Iraq in Arabic, 2005, :Retrieved from investpromo.gov.iq/wp-content/uploads/2013/06/iraqi-constitution-En.pdf.
Fukuyama, F.,. State building: Governance and world order in the 21st century, Oxford University Press, 2013.
Law, L. J. Rule of Law in Iraq: Transitional Justice under Occupation. International Kindle- Paperwhite. )Note: Since this source is an e-book with) limited information, consider including "Kindle Edition" after the title., 2012.
Rouhi, E., Dezaki, L. R., & Karveh, M. J, 2017Rule of Law and Its Guidelines and Indicators for Judiciary in Human Rights Issues, Journal of Politics and Law 10 .
دوره 6، شماره 21
سال ششم، شماره بیست , و یکم، زمستان1403
زمستان 1403
صفحه 245-265

  • تاریخ دریافت 02 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 07 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 20 شهریور 1403