فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

تحلیل محتوایی مواجهه نظام قانونگذاری ایران با مسأله‌ی اتباع افغان مطالعه موردی سازمان ملی مهاجرت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیات علمی بخش حقوق عمومی و بین المللی دانشگاه شیراز
2 دانشجوی دکتری حقوق عمومی دانشگاه شیراز
10.22034/mral.2025.2050852.1696
چکیده
مقاله حاضر به بررسی طرح-لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت در جمهوری اسلامی ایران و چالش‌های مرتبط با حضور گسترده اتباع افغان در این کشور می‌پردازد. با توجه به موقعیت جغرافیایی ایران و ورود میلیون‌ها مهاجر افغان، فقدان قوانین کارآمد در زمینه ساماندهی اتباع بیگانه، به ویژه پناهجویان، به چالشی جدی تبدیل شده است. طرح-لایحه تشکیل سازمان ملی مهاجرت، که در سال 1401 به تصویب کلیات رسید، با هدف ایجاد چارچوبی قانونی و شفاف برای مدیریت مهاجران ارائه شده است. این مقاله با تمرکز بر چالش‌های حقوقی و سیاست‌گذاری، به ارزیابی مفاد این طرح-لایحه پرداخته و نقاط قوت و ضعف آن را بررسی می‌کند.از جمله چالش‌های اصلی، فقدان حاکمیت مؤثر قانون و عدم سیاست‌گذاری جامع در تعیین وضعیت پناهجویان است. طرح-لایحه با ایجاد شورای هماهنگی مهاجرت و سازمان ملی مهاجرت، سعی در یکپارچه‌سازی قوانین پراکنده دارد. با این حال، برخی مواد مانند اعطای اقامت موقت و مدت‌دار، با توجه به شرایط خاص اتباع افغان، چندان کارآمد به نظر نمی‌رسد. همچنین، توجه ناکافی به تعهدات بین‌المللی در زمینه حقوق پناهندگان از دیگر نقاط ضعف است.در نهایت، مقاله پیشنهاد می‌کند که برای مدیریت بهتر وضعیت مهاجران افغان، همکاری با نهادهای بین‌المللی مانند کمیساریای عالی پناهندگان و بهره‌گیری از ظرفیت سازمان‌های مردم‌نهاد ضروری است. تشکیل سازمان ملی مهاجرت گامی مثبت در جهت تقویت حاکمیت قانون است، اما نیاز به اصلاحاتی برای افزایش کارآمدی و انطباق بیشتر با تعهدات بین‌المللی دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Content Analysis of Iran's Legislative System's Approach to the Issue of Afghan Citizens: A Case Study of the National Migration Organization

نویسندگان English

Hadi Salehi 1
Seyed Hossein Sharifi 2
1 Assistant Professor of Public Law at Shiraz University
2 PhD Candidate of Public Law at Shiraz University
چکیده English

his article examines the draft-bill for the establishment of the National Migration Organization in the Islamic Republic of Iran and the challenges associated with the large presence of Afghan citizens in the country. Given Iran's geographical location and the influx of millions of Afghan migrants, the lack of effective laws to manage foreign nationals, especially refugees, has become a serious challenge. The draft-bill for the establishment of the National Migration Organization, which was generally approved in 2022, aims to provide a legal and transparent framework for managing migrants. This article, focusing on legal and policy challenges, evaluates the provisions of this draft-bill and examines its strengths and weaknesses.



One of the main challenges is the lack of effective rule of law and a comprehensive policy for determining the status of refugees. The draft-bill, by establishing a Migration Coordination Council and a National Migration Organization, seeks to unify scattered laws. However, some provisions, such as granting temporary and fixed-term residence, do not seem very effective considering the specific circumstances of Afghan citizens. Additionally, insufficient attention to international obligations regarding refugee rights is another weakness.



Finally, the article suggests that for better management of the situation of Afghan migrants, cooperation with international organizations such as the United Nations High Commissioner for Refugees and utilizing the capacity of non-governmental organizations is essential. The establishment of the National Migration Organization is a positive step towards strengthening the rule of law, but it requires reforms to increase efficiency and better align with international obligations.

کلیدواژه‌ها English

Foreign nationals
citizenship
National Migration Organization
Afghan migrants
دوره 7، شماره 24
سال هفتم، شماره بیست و چهارم ، پاییز 1404
پاییز 1404
صفحه 595-622

  • تاریخ دریافت 27 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 28 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 30 اردیبهشت 1404