فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

رفع تعارض منافع شرکت های دولتی در عرصه حقوق رقابت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی ، واحد گرگان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرگان ، ایران
2 استادیارگروه حقوق، واحد آزادشهر، دانشگاه آزاد اسلامی ،آزادشهر ،ایران
3 استادیارگروه حقوق، واحد گرگان ، دانشگاه آزاد اسلامی ، گرگان ، ایران
10.22034/mral.2023.1990773.1444
چکیده
تعارض منافع وضعیتی است که در آن برخی اشخاص اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی دررابطه با موضوع مشخص می توانندیک یا چند تصمیم بگیرند که این تصمیم درصورتی که تصمیم گیرنده به نفع افراد خاص تصمیم گیری کندتعارض منافع رخ داده است.این امر در خصوص شرکتهای دولتی از اهمیت بیشتری برخوردار است زیرا دولتها با مقررات گذاری به این فرآیند مشروعیت می بخشند.تعارض منافع زمانی رخ می دهد که امور شخصی افراد،وظایف عمومی و رسمی آنان یا منافع مالی با یکدیگر در تعارض بوده و نتیجۀ منطقی این تلاقی رخداد تعارض باشد.آنچه پیرامون شکل گیری شرکتهای دولتی اهمیت دارد علل و میزان دخالت دولت در اقتصاد است که البته مخالفانی هم دارد.با توجه به اینکه مقررات گذاری می تواند زمینه های فعالیت شرکت های دولتی را فراهم سازد،مقررات زدایی در قالب حذف یا اصلاح مقررات می‌تواند میان حضور شرکت های خصوصی و دولتی در اقتصاد ایجاد تعادل نماید. بر مبنای اصول مقرر در حقوق رقابت،احتمال وجود تعارض منافع در مورد شرکت‌های دولتی بیش از سایر شرکت‌های فعال در عرصه اقتصاد است.بر این اساس، پرسش اصلی که این پژوهش به دنبال پاسخ به آن است بررسی راهکارهای حقوقی جهت رفع تعارض شرکت-های دولتی است.راهکارهای ارائه شده در این مقاله در دو دسته هنجاری و ساختاری قابل تقسیم‌بندی است.روش تحقیق در این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است و در گردآوری منابع از روش کتابخانه‌ای استفاده شده‌است.نتایج این پژوهش نشان می‌دهد، مقررات‌زدایی و ایجاد فرصت‌های برابر میان شرکت‌های دولتی و خصوصی نقش مهمی در بهبود عملکرد شرکت‌های مزبور و رفع تعارض دارد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Resolving the conflict of interests of state companies in the field of competition law

نویسندگان English

Bagher Jokar 1
Akram Tajik 2
Zahra Tajri Moazeni 3
1 PhD student in private law, Gorgan branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Law, Azadshahr Branch, Islamic Azad University, Azadshahr, Iran
3 Assistant Professor, Department of Law, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran
چکیده English

A conflict of interest is a situation in which some individuals, whether natural or legal entities, can make one or more decisions related to a specific issue, and if the decision maker makes a decision in favor of certain individuals, a conflict of interest has occurred. This is the case with state-owned companies. It is more important because governments give legitimacy to this process by making regulations. Considering that regulation can provide the fields for the activities of state-owned companies, deregulation in the form of removing or modifying regulations. It can balance the presence of private and public companies in the economy. Based on the principles stipulated in the competition law, the possibility of conflict of interest in the case of state-owned companies is more than other companies active in the economic field. Based on this, the main question that this research seeks to answer is to examine legal solutions to resolve The conflict is between state-owned companies. The solutions presented in this article can be divided into two categories: normative and structural. The research method in this research is descriptive-analytical, and the library method was used to collect the sources. The results of this research show that deregulation and creating equal opportunities between public and private companies play an important role in improving the performance of these companies and resolving conflicts.

کلیدواژه‌ها English

Conflict of interest
public company
competition law
regulation
deregulation
امیدوار، علی‌رضا و علی‌رضا عسکری مارانی، دستورالعمل­های نظام راهبری حاکمیت شرکتی شرکت‌های دولتی، تهران: گندمان، 1391.
رشوند بوکانی، مهدی، حقوق رقابت در فقه امامیه، حقوق ایران و اتحادیه اروپا، تهران: دانشگاه امام صادق (ع)، 1390.
سوئدبرگ، ریچارد و مارک اس. گرانووتر، جامعه‌شناسی اقتصادی: ساخت اجتماعی و کنش اقتصادی (کتاب انسان‌شناخت)، ترجمه: علی‌اصغر سعیدی، تهران: مؤسسه تیسا ساغر مهر، 1397.
کاتوزیان، ناصر، حقوق مدنی: اموال و مالکیت، تهران: میزان، 1386.
واحد پژوهش و مشارکت شرکت سرمایهﮔﺬاری ﺳﺎزﻣﺎن ﺻﻨﺎﯾﻊ ملی ایران، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻت «ﺧﺼﻮﺻﯽﺳﺎزی: از ﺗﺌﻮری ﺗﺎ ﻋﻤﻞ»، ﺗﻬﺮان: آگاه، 1374.
 
ب) مقاله
ابراهیمی کردلر، علی و همکاران، «مدل بهبود شفافیت مالی شرکت‌های دولتی ایران»، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، شماره 51، 1400.
ابراهیمی، علی و همکاران، «چارچوب بهبود پاسخ‌گویی شرکت‌های دولتی ایران»، مجله مدیریت دولتی، شماره 12، 1399.
افشاری، فاطمه و داور درخشان، «مدیریت تعارض منافع بازار بورس اوراق بهادار در آیینه هنجارهای تقنینی»، پژوهش­های نوین حقوق اداری، سال دوم، شماره 5، 1399.
انصاری، باقر، «مدیریت تعارض منافع در بخش عمومی»، مطالعات حقوق عمومی، دوره پنجاه و دوم، شماره 1، 1401.
آجری آیسک، عاطفه، «بررسی حقوقی قابلیت خصوصی‌سازی اموال عمومی (مطالعه تطبیقی حقوق ایران و فرانسه)»، پژوهش‌نامه بازرگانی، شماره 78، 1395.
بادینی، حسن و سعید سیاه‌بیدی کرمانشاهی، «تحلیل مفهوم و مصادیق منافع در حقوق خصوصی»، مجله حقوقی دادگستری، شماره 116، 1400.
باقری، محمود و مهدی رشوند بوکانی، «حقوق رقابت و دفاع از تمامیت بازار در فقه امامیه»، پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، شماره 28، 1387.
باقری، محمود و مهرداد صادقیان ندوشن، «تئوری ذی‌نفعان در حقوق شرکت‌ها»، فصل‌نامه قضاوت، دوره شانزدهم، شماره 87، 1395.
برزگر، عبدالرضا، «جایگاه و وظایف شورای رقابت در نظام حقوقی ایران»، مجله حقوق اداری، دوره اول، شماره 3، 1393.
پرهیزکاری، سید عباس و ابوالفضل رزقی، «تعارض منافع: دسته‌بندی و مفهوم­شناسی»، گزارش پژوهشی مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی، شماره مسلسل: 15448، 1396.
جعفری، انوش و حمیده قنبری، «ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻣﻮاﻧﻊ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﻤﻬﻮری اﺳﻼﻣﯽ اﯾﺮان»، ماه‌نامه پژوهش ملل، دوره دوم، شماره 21، 1396.
خشنودی، رضا و مینا حسینی، «ماهیت حقوقی شورای رقابت و تجدید نظر از آرای آن»، تحقیقات حقوقی، دوره نوزدهم، شماره 75، 1395.
دل‌پسند، کوروش و همکاران، «تعارض منافع و عدم شفافیت به مثابه فساد در نظام سلامت»، فصل‌نامه اندیشه حقوقی، دوره اول، شماره 3، 1399.
شریعت‌نیا، اکبر، «اثر سرمایه فکری هیئت مدیره بر عملکرد نقش­های هیئت مدیره شرکت‌های دولتی: نقش تعدیل‌گری محرّک­های هیئت مدیره»، فرآیند مدیریت و توسعه، دوره سی و سوم، شماره 113، 1399.
شمس، ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﻤﯿﺪ، «اثرات خصوصی‌سازی و مقررات‌زدایی»، ﺩﺍﻧﺶ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ، شماره 22، 1372.
شیخ­الاسلامی، عباس و امید ابراهیمی، «ارزیابی حقوقی ساختار سازمانی و کارکردهای شورای رقابت»، نشریه مطالعات حقوق عمومی، دوره چهل و نهم، شماره 3، 1398.
صادقی مقدم، محمدحسن و بهنام غفاری فارسانی، «روح حقوق رقابت (مطالعه تطبیقی در اهداف حقوق رقابت)»، مجله حقوقی دادگستری، سال هفتاد و پنجم، شماره 73، 1390.
طجرلو، رضا و محمدعلی کرباسیون، «حاکمیت قانون و کارآیی در نظام حقوقی رقابت»، مطالعات حقوق عمومی، شماره 47، 1396.
فلاح­زاده، علی‌محمد و محمود باقری، «مبانی حقوق عمومی حقوق رقابت با نگاهی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصل‌نامه حقوق، شماره 3، 1388.
مرادی، بهنام، «ابعاد خصوصی‌سازی و آثار آن بر سرمایه‌گذاری خصوصی»، اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، شماره‌های 213 و 214، 1384.
میرزاده کوه‌شاهی، نادر، «نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر شورای رقابت و نهادهای مرتبط»، پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، دوره نهم، شماره 3، 1401.
میرزاده، اکبر، محمد شهبازی و مهدی جواهری کامل، «نگاهی به فلسفه و روندهای جهانی خصوصی‌سازی»، تدبیر، شماره 209، 1388.
نصیری اقدم، علی و حسن فاتحی­زاده، «سهم بخش خصوصی و بخش عمومی از واگذاری شرکت‌های دولتی»، مجله جستارهای اقتصادی، شماره 16، 1390.
واثقی بادی، محمد و صالح بنی‌اسد دشتابی، «جایگاه مفهوم تعارض منافع در حکمرانی و خط مشی‌گذاری عمومی»، فصل‌نامه حکمرانی متعالی، دوره سوم، شماره 1، 1401.
یازرلو، حجت‌الله، «تحلیل تئوری‌های خصوصی‌سازی و تأثیر آن بر اقتصاد دولت»، تحقیقات حقوقی آزاد، سال ششم، شماره 19، 1391.
Latin source
 
Regulating Conflicts of Interest for Holders of Public Office in the European Union, A Comparative Study of the Rules and Standards of Professional Ethics for the Holders of Public Office in the EU-27 and EU Institutions:www.ec.europa.eu/dgs/policy_advisers/publications/docs/hpo _professional_ethics_en.pdf#page=27.
Wymeersch, Eddy, the Structure of Financial Supervision in Europe about Single, Twin Peak and Multiple Financial Supervisor, 2010:ecb.int.
 
دوره 6، شماره 19
سال ششم، شماره نوزدهم، تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 165-188

  • تاریخ دریافت 14 اسفند 1401
  • تاریخ بازنگری 07 تیر 1402
  • تاریخ پذیرش 17 تیر 1402