فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

چالش‌های نظارت دیوان محاسبات کشور بر دانشگاه‌های وزارت علوم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه بوعلی همدان
2 گرو ه حقوق دانشگاه بوعلی سینا
10.22034/mral.2023.2002337.1468
چکیده
نیاز به هماهنگ شدن با تحولات روزافزون دانش باعث شده است در بسیاری از کشورهای دنیا دانشگاه‌ها با درجات مختلف در مسائل اداری و مالی استقلال داشته باشند. یکی از روش‌های اعطای استقلال به دانشگاه‌ها، اداره آن‌ها توسط هیئت ‌امنا است. اداره هیئت ‌امنایی در عمل و هنگام اجرایی شدن مصوبات آن‌ها ممکن است به دلیل مغایرت و یا حتی تضاد با سایر قوانین و مقررات با مشکلات عمده‌ای مواجه شوند و موردایراد دستگاه‌های نظارتی مثل دیوان محاسبات کشور قرار گیرند. این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بررسی آرای دیوان عدالت اداری و رویه دیوان محاسبات کشور به دنبال پاسخ به این پرسش است که دیوان محاسبات کشور برای نظارت بر دانشگاه‌ها با چه ابهامات و چالش‌هایی مواجه است. از جمله ابهامات بررسی‌شده در این مقاله می‌توان به عدم هماهنگی بین قانون هیئت ‌امنای دانشگاه‌ ها و دیگر قوانین، فهم متفاوت از قوانین، دشواری پیدا کردن متخلف اشاره نمود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Challenges of the supervision of supreme audit court on the universities of the Ministry of Science

نویسندگان English

fardin moradkhani 1
saeed gomari 2
1 buali sina university
2 Master of Public Law. Department of law, Faculty of humanities, Bu-Ali Sina University, Hamadan, Iran
چکیده English

Investigation of the supervision of the supreme audit court on the universities of the Ministry of Science.The need to adapt to the increasing developments of knowledge has caused universities in many countries of the world to have independence with different degrees in administrative and financial issues. One of the methods of granting independence to universities is their administration by the Board of Trustees. The administration of the Board of Trustees in practice and during the implementation of their resolutions may face major problems due to inconsistencies or even contradictions with other laws and regulations and may be challenged by regulatory bodies such as the supreme audit court. This article uses a descriptive-analytical method and examines the rulings of the Administrative Justice Court and the procedure of the supreme audit court to answer the question of what ambiguities and challenges the supreme audit court faces in supervising universities. Among the ambiguities examined, we can mention the inconsistency between the law of the University Board of Trustees and other laws, different understanding of the laws, and difficulty in finding the offender.

کلیدواژه‌ها English

University
Board of Trustees
Supervision
supreme audit court
امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد 1)، تهران: میزان،
انصاری، ولی‌الله، حقوق اداری، تهران: میزان، 1374.
آقایی طوق، مسلم و حسن لطفی، حقوق اداری، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1398.
دوگی، لئون، دروس حقوق عمومی، ترجمه: محمدرضا ویژه، تهران: میزان، 1388.
رستمی، ولی، مالیه عمومی، تهران: میزان، 1392.
رستمی، ولی و حمید قهوه‌چیان، حقوق مالی محاسباتی، تهران: دادگستر، 1396.
سلطان‌نیا، اکبر، نقد و بررسی 110 رأی صادره از سوی هیئت‌های مستشاری دیوان محاسبات کشور، تهران: مرکز آموزش و برنامه‌ریزی دیوان محاسبات کشور، 1400.
عباسی، اسماعیل، نظام حقوقی و ضوابط حاکم بر اموال دانشگاه‌ها، تهران: مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، 1400.
فرج‌وند، اسفندیار، فراگرد تنظیم تا کنترل بودجه، تهران: فروزش، 1394.
محمدنژاد، یوسف و رحمت‌الله قلی‌پور، تحلیلی بر عملکرد هیئت ‌امنای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، 1385.
محمودی، جواد، نظام حقوقی دانشگاه‌های ایران، تهران: میزان، 1395.
مهرآرام، پرهام و بدیع فتحی، حکمرانی دانشگاهی: مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا، آلمان و ایران (با تأکید بر رویه قضایی)، تهران: جنگل، 1396.
واعظی، مجتبی، حقوق اداری، تهران: میزان، 1400.
 
ب) مقاله
 
اخوان هزاوه، فاطمه، مصطفی اجتهادی، امیرحسین محمدداوودی و کامران محمدخانی، «شناسایی و تبیین ابعاد و مؤلفه‌های ایجاد نقش هیئت ‌امنا در تأمین منابع مالی دانشگاه و ارتقای آن»، فصل‌نامه مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی، دوره چهاردهم، شماره 1، پیاپی 26، 1400.
آذرگشب، اذن‌الله، حمیدرضا آراسته، زهرا صباغیان و جعفر توفیقی، «کارکردهای هیئت ‌امنای دانشگاه‌های دولتی»، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، شماره 46، 1386.
آیینه‌نگینی، حسین و محمد ابریشمی‌راد، «تحول ساختار دولت کشور در ایران در پرتو پیدایش مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی»، فصل‌نامه پژوهش‌های نوین حقوق اداری، سال سوم، شماره 7،
بنایی اسکویی، محمد، «جایگاه قلمرو مصوبات هیئت ‌امنای دانشگاه‌ها»، فصل‌نامه پژوهش حقوق عمومی، شماره 47، 1394.
جمالی، شادی، «بررسی مقایسه‌ای رابطه دولت و دانشگاه در ایران در دوران پهلوی دوم و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی»، فصل‌نامه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد شوشتر، سال یازدهم، شماره 4، پیاپی 39، 1396.
ذاکر صالحی، غلام‌رضا، «مطالعه تطبیقی ساختار مدیریت و رهبری دانشگاهی: مطالعه مورد هیئت ‌امنا»، فصل‌نامه آموزش عالی ایران، سال هشتم، شماره 3، 1395.
زارعی، محمدحسین، سید محمد حسینی و محمد نجفی کلیانی، «شورای عالی انقلاب فرهنگی در ترازوی استقلال قوا»، مطالعات حقوقی، دوره یازدهم، شماره 3، 1398.
سرمدی، محمدحسین، مجید نجارزاده هنجنی و محمدرضا حکاک‌زاده، «آسیب‌شناسی نظام عدم تمرکز فنی در ایران با تأکید بر حوزه نظارت و بودجه»، جامعه‌شناسی سیاسی ایران، دوره پنجم، شماره 11، 1401.
شریعت، بهاءالدین، «تحلیلی بر عملکرد هیئت ‌امنا در نظام آموزش عالی»، فصل‌نامه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، شماره 7، 1373.
شریف، محمد، «جایگاه قانونی شورای عالی انقلاب فرهنگی و مرتبه مصوبات آن»، پژوهش حقوق عمومی، شماره‌های 15 و 16، 1384.
فرهنگی، علی‌اکبر و سید حیدر حسینی، «رهبری مدیریت در دانشگاه‌ها»، فصل‌نامه مطالعات مدیریت، بهبود و تحول، شماره 27، 1378.
قلی‌زاده، احد، «تحلیل مسائل حقوقی نظام بازرسی شرکت‌های سهامی، دولتی و عمومی»، پژوهش‌نامه بازرگانی، شماره 58، 1390.
کدخدایی، عباس‌علی، سید محمد طباطبایی‌نژاد و علی فتاحی زفرقندی، «صلاحیت دیوان محاسبات کشور در نظارت مالی بر مؤسسات عمومی غیر دولتی (مطالعه موردی: رأی هیئت تخصصی دیوان عدالت اداری در خصوص نظارت دیوان محاسبات بر حساب‌های شهرداری‌ها)»، دانش حقوق عمومی، دوره هشتم، شماره 23، 1398.
کسکه، شهاب و یوسف محب‌زادگان، «توسعه راهبردی دانشگاه‌ها از منظر تبیین مؤلفه‌های عملکردی هیئت‌های امنا و روندپژوهی کارکرد و ترکیب اعضای آن»، فصل‌نامه برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 5، 1389.
مرادخانی، فردین و فرشید بنده علی، «صلاحیت دیوان محاسبات کشور در پاسداری از بیت‌المال (با نگاهی بر نقش نظارت دیوان بر شهرداری‌ها)»، فصل‌نامه حقوق اداری، دوره ششم، شماره 16، 1397.
مشکینی اصفهانی، اصغر، «بهبود نظام اداری به سمت خصوصی‌سازی و عدم تمرکز»، ماه‌نامه تدبیر، شماره 216، 1389.
مهدی، رضا و اذن‌الله آذرگشب، «اداره هیئت ‌امنایی در نظام آموزش عالی ایران»، فصل‌نامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی، دوره بیست و سوم، شماره 3، 1396.
ویژه، محمدرضا و فاطمه افشاری، «دانشگاه آزاد اسلامی، مؤسسه عمومی یا خصوصی؟»، مجله مطالعات حقوقی شیراز، دوره ششم، شماره 4، 1393.
 
قوانین و مقررات
آیین‌نامه مالی و معاملاتی دانشگاه‌ها، مصوب 1384.
قانون اهداف، وظایف و تشکیلات وزارت علوم و تحقیقات و فناوری، مصوب 1384.
قانون برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه، مصوب 1389.
قانون برنامه پنج‌ساله ششم توسعه، مصوب 1396.
قانون برنامه چهارم توسعه ج.ا.ا، مصوب 1384.
قانون تشکیل هیئت ‌امنای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی، مصوب 1367.
قانون دیوان محاسبات، مصوب 1361.
قانون هیئت ‌امنا مؤسسات آموزشی دولتی، مصوب 1350.
گزارش تفریغ بودجه سال 1394.
ماده واحده اداره دانشگاه‌ها، مصوب شورای انقلاب 1358.
2.Latin source
 
Baird, J., Taking it on board: Quality audit findings for higher education governance. Higher education research & development, 2007, 26(1), 101-115.
Mathies, C. & Slaughter, S., University Trustees as Channels Bween Academe and Industry: Toward an Understanding of the Executive Science Network, Res Policy, 2013, 42(6-7), 1286–1300.
دوره 6، شماره 19
سال ششم، شماره نوزدهم، تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 133-163

  • تاریخ دریافت 27 اردیبهشت 1402
  • تاریخ بازنگری 14 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 30 آبان 1402