فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

بررسی تطبیقی شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان در نظام انتخاباتی شوراهای محلی افغانستان و ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه جوزجان، شبرغان، افغانستان.
2 استاد گروه حقوق عمومی، عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ایران
10.22034/mral.2024.2009077.1502
چکیده
چکیده

انتخابات مهم‌ترین راه مشارکت شهروندان در اداره امور کشور است؛ اما برای بهره‌مندی از این حق ایجاب می‌کند که اعم از رأی‌دهنده و رأی‌گیرنده باید دارای یک سلسله شرایط باشند. مشارکت در انتخابات شوراهای محلی (اعم از انتخاب‌کننده و انتخاب‌شونده) نیز متضمن چنین شرایط است. این پژوهش به منظور مطالعه تطبیقی و دریافت وجوه اشتراک و افتراق و تشخیص محاسن و معایب شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان در نظام انتخاباتی شوراهای محلی افغانستان و ایران انجام یافت و به دلیل اینکه تاکنون تحقیق مستقلی در این زمینه صورت نگرفته است، دارای اهمیت می‌باشد. در این مقاله به این پرسش پاسخ داده شده است که شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان در نظام انتخاباتی شوراهای محلی جمهوری اسلامی افغانستان (1382- 1400) و جمهوری اسلامی ایران چگونه است؟ با استفاده از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای به این نتیجه دست یافتیم که در این دو نظام وجوه اشتراک و افتراق نستباً زیادی وجود داشته و هردو دارای مزایا و کاستی‌هایی بوده است. شرایط عینی پیش‌بینی شده در این دو نظام انتخاباتی اکثراً باهم شباهت داشته ولی شرایط انتزاعی بیشتر مختص نظام انتخاباتی ایران بوده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

A comparative study of the conditions of electors and electees in electoral system of the local councils of Afghanistan and Iran

نویسندگان English

mohammad alam adeel 1
Bizhan Abbasi 2
1 Member of the Faculty of Law and Political Sciences, Jawzjan University, Sheberghan, Afghanistan.
2 Professor of Public Law, Faculty Member of Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Iran
چکیده English

Abstract

Elections are the most significant way for citizens to engage in the administration of the nation’s affairs, but in order to benefit from this right , both voters and those who receive votes must meet a number of requirements. Participation in local council elections (both elector and electee) also implies such conditions. This study was conducted to compare the electoral systems of the local councils in Afghanistan and Iran. identify their similarities and differences. and determine the advantages and disadvantages of each system. It is important because no independent research has been done in this field so far. In this article, the question has been answered that what are the conditions of the electors and the electee in the electoral system of the local councils of the Islamic Republic of Afghanistan (1382-1400) and the Islamic Republic of Iran? By using the descriptive analytical research method and the method of collecting information in a library style, we came to the conclusion that there are many commonalities and differences in these two systems, and both have positive and negative aspects. Although there are some similarities between the predicted Objective requirements in these two voting systems, Iran’s electin system’s abstract criteria are more distinctive.

کلیدواژه‌ها English

Key words : electee
elector
local council
provincial council
district council
ابراهیمی، سید نصرالله، حقوق بینالملل خصوصی، تهران: سمت،
ارفع‌نیا، بهشید، حقوق بین‌الملل خصوصی (جلد 1)، تهران: بهتاب، 1391.
بزرگمهری، مجید، بررسی تطبیقی نظام انتخاباتی جمهوری اسلامی ایران و جمهوری فرانسه (مجالس قانون‌گذاری ملی و ریاست جمهوری)، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1385.
بشیریه، حسین، آموزش دانش سیاسی (مبانی علم سیاست نظری)، تهران: نگاه معاصر، 1381، ص 179.
جعفری، محمدموسی و شوکت‌علی فرهنگ، نظامهای انتخاباتی، کابل: بنیاد آسیا، 1398.
عالم، عبدالرحمن، بنیادهای علم سیاست، تهران: نی، 1391.
قاضی شریعت​پناهی، سید ابوالفضل، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: میزان، 1393.
مدنی، سید جلال‌الدین، حقوق بین‌الملل خصوصی، تهران: جنگل، 1388.
مدنی، سید جلال‌الدین، کلیات حقوق اساسی، تهران: پایدار، 1385.
معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات، مجموعه تنقیحی قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران، تهران: معاونت حقوقی ریاست جمهوری، 1397.
نیاز، عبدالوحید، حقوق اساسی مقایسه‌ای، کابل: یوسف‌زاد، 1398.
2.مقاله
آزادی، مجید و ایرج حسینی صدرآبادی، «تحلیل و ارزیابی نظر شرعی فقهای شورای نگهبان و رأی دیوان عدالت اداری در خصوص عدم فعالیت آقای سپنتا نیکنام در شورای شهر یزد»، چهارمین همایش ملی حقوق؛ ارزیابی کارآمدی قانون در نظام جمهوری اسلامی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی یزد، 26 بهمن 1396، صص 3ـ7: civilica.com/Paper-LAWMAYBOD04-LAWMAYBOD04_175.html.
بزرگمهری، مجید، «بررسی تطبیقی شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان در نظام انتخاباتی ریاست جمهوری ایران و فرانسه»، حقوق اساسی، سال چهارم، شماره 6 و 7، زمستان 1385، صص 45ـ56.
شمیری، فاطمه، ولی رستمی و بیژن عباسی، «آسیب­شناسی اختیارات شوراهای اسلامی از منظر تفکیک امور ملی و محلی»، فصلنامه علمی پژوهش­های نوین حقوق اداری، دوره چهارم، شماره دوازدهم، پاییز 1401، صص 13-36.
عباسی، بیژن و مصطفی جعفری، «بررسی تطبیقی شرایط انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان در نظام انتخاباتی مجالس ایران و مالزی»، مجله حقوق تطبیقی، دوره دوم، شماره 2، پاییز و زمستان 1390، صص 115ـ132.
عسگری ده آبادی، امیر و عرفان شمس، «برداشت بریتانیایی از تمرکززدایی»، فصلنامه علمی پژوهش­های نوین حقوق اداری، دوره چهارم، شماره یازدهم، تابستان 1401، صص 91-115.
مولایی، آیت و مهدی معنوی، «مطالعه تطبیقی شرایط داوطلبان مجلس شورای اسلامی ایران و ولسی جرگه افغانستان»، مطالعات حقوق تطبیقی، دوره دهم، شماره 2، پاییز و زمستان 1398، صص 763ـ781.
قانون و مقررات
قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان، 1382، کابل: وزارت عدلیه، جریده رسمی، شماره فوق‌العاده، نمبر مسلسل 818.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، مصوب 1368.
قانون انتخابات جمهوری اسلامی افغانستان، 1394 کابل: وزارت عدلیه، جریده رسمی، نمبر مسلسل 1207.
قانون انتخابات جمهوری اسلامی افغانستان، 1395، کابل: وزارت عدلیه، جریده رسمی، نمبر مسلسل 1226.
قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران در ایران، مصوب 1375 و اصلاحات بعدی.
قانون تنظیم امور شوراهای محلی جمهوری اسلامی افغانستان، 1398، کابل: وزارت عدلیه، جریده رسمی، نمبر مسلسل 1342.
قانون مدنی ایران، مصوب 1307 و اصلاحات بعدی.
کود جزای جمهوری اسلامی افغانستان، 1396، کابل: وزارت عدلیه، جریده رسمی، نمبر مسلسل 1260.
نظر فقهای شورای نگهبان در تاریخ 24/1/1396، نامه شماره 240/100/96 مورخ 26/1/1396 دبیر شورای نگهبان به روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران.
 
4.پایگاه اینترنتی
کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، «اعلامیه مطبوعاتی در مورد فهرست رأی‌دهندگان»، 29/4/1398، قابل دسترس در: iec.org.af/prs/media-prs/press-releases-prs/637، آخرین بازدید: 2/8/1401.
کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، «فهرست رأی‌دهندگان انتخابات 1398»، 11/10/1397، قابل دسترس در: iec.org.af/prs/for-voters/vr-list-2017-prs، آخرین بازدید: 21/9/1401.
موج باز، «سپنتا نیک‌نام و ماجرای شورای شهر یزد»، بی‌تا، قابل دسترس در: mojbaz.com/سپنتا-نیکنام-کیست...، آخرین بازدید: 30/10/1401.
دوره 6، شماره 20
سال ششم، شماره بیستم، پاییز 1403
پاییز 1403
صفحه 451-478

  • تاریخ دریافت 23 مرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 20 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 16 دی 1402