نظارت اداری بر اعمال حکومت؛ مورد پژوهی نظارت بر رفتار حرفه ای نمایندگان پارلمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه علوم انتظامی امین

2 مدرس مدعو دانشگاه فرهنگیان

چکیده

نظارت بر اَعمال کارگزاران حکومت به ویژه نمایندگان پارلمان در کنار نظارت بر مصوبات آنها ‌از مولفه های ‌اساسی تحقق حکمرانی مطلوب و پاسخگو نمودن مقامات عمومی ‌است. در حقوق اداری ایران نخستین گام در این زمینه با تصویب قانون نظارت بر رفتار نمایندگان شکل عملی به خود گرفت. در این مقاله کوشش شده است سازوکار کنونی نظارت بر رفتار نمایندگان پارلمان مورد واکاوی قرار گرفته تا برخی از چالش های پیش روی آن شناسایی گردد. نتیجه حاصل از تحقیق گویای آن است که کاستی های عدیده ای در زمینه ترکیب، ساختار و صلاحیت های نهاد ناظر قابل ردیابی است که پایداری این مشکلات، پاسخگویی نمایندگان ملت و تحقق حقوق و آزادی های شهروندان را با دشواری هایی روبرو خواهد ساخت. بدین خاطر، قانونگذار باید با نگرشی جامع نسبت به قانون نظارت بر رفتار نمایندگان در صدد بر طرف کردن موانع و کاستی های یاد شده برآید. از جمله این اقدامات می توان به ضرورت تغییر الگوی کنونی نظارت بر رفتار حرفه ای نمایندگان پارلمان از الگوی درونی به الگوی بینابینی، لزوم توسعه و تضمین نظارت های مردمی بر رفتار حرفه ای نمایندگان، ترسیم آزادی ها، محدودیت ها و ممنوعیت های رفتار حرفه ای در مقام ایفای وظایف نمایندگی، افزایش صلاحیت های نهاد ناظر و پیش بینی ضمانت اجراهای موثر به ویژه در زمینه تخلفات مالی نمایندگان پارلمان اشاره نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Administrative oversight of government actions; Case study of monitoring the behavior of members of parliament

نویسندگان [English]

  • ALI BAYATI 1
  • mahoud arvantan 2
1 Assistant Professor of Law Department of Amin Police Science University
2 university
چکیده [English]

1214/5000
Supervising the actions of government agents, especially members of parliament, in addition to monitoring its approvals, is one of the basic components of achieving good governance and holding public officials accountable. In Iranian administrative law, the first step in this field took practical form with the passage of the Law on Supervision of the Conduct of Representatives. In this article, an attempt has been made to analyze the current system of monitoring the behavior of members of parliament and identify the challenges facing it in order to improve some of the problems related to the control of government agents. The results of the study show that in the Iranian administrative law system, despite the efforts made to strengthen and monitor the professional conduct of representatives, there are still many shortcomings such as insufficient powers and competencies of the supervisory body and lack of independence in adoption. The decision can be traced that the persistence of these problems, the accountability of the representatives of the nation and the realization of the rights and freedoms of the citizens will face difficulties. Therefore, it is necessary for the domestic legislator to take a comprehensive approach to the law on monitoring the conduct of deputies to address these barriers and shortcomings. These measures include increasing the competencies of the Board for Supervising the Conduct of Deputies, especially in the field of financial violations,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Government
  • Parliament
  • administrative oversight
  • Efficiency
اداره کل امور  فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسلامی، (1364) «صورت مشروح مذاکرات محلس بررسی نهایی قانون اساسی»، تهران، جلد چهارم، صفحات 912-909 و 940 – 930.

-دانشور، غلامرضا،« اصول نظارت و کنترل»، (بی تا)، تبریز، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تبریز.

قاضی، ابوالفضل، (1383)، «بایسته های حقوق اساسی»، انتشارات میزان، چاپ پانزدهم.

دهخدا، علی اکبر، (1385)، «لغت‌نامه دهخدا»، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

جعفری لنگرودی، (1385)، «ترمینولوژی حقوق»، انتشارات گنج دانش، تهران، جلد پنجم.

هیوود، ‌اندرو (1378) «کلیدواژه‌ها در سیاست و حقوق عمومی» ترجمه‌ی اردشیر امیر ارجمند و سیدباسم موالی‌زاده، تهران، نشر امیرکبیر، چاپ اول.

مهرپور، حسین، (1387)، «انتخابات و نظارت شورای نگهبان»، مجموعه مقالات مشارکت سیاسی، احزاب و انتخابات، تهران، نشر سفیر.

عمیدزنجانی، عباسعلی، موسی زاده، ابراهیم، (1389)، «نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری»، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
قاضی شریعت پناهی، ابوالفضل، (1383)، «حقوق اساسی و نهادهای سیاسی»، جلد اول، مبانی و کلیات، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

هاشمی، سید محمد، (1383)، «حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران»، نشر میزان، جلد دوم، چاپ هشتم.

هاشمی، سید محمد (1384) «حقوق بشر و آزادی‌های اساسی» تهران، نشر میزان، چاپ اول.

گرجی ازندریانی، علی اکبر، (1388)، «در تکاپوی حقوق اساسی»، تهران، انتشارات جنگل، چاپ دوم.

گرجی ازندریانی، علی اکبر، نظارت بر اجرای قانون اساسی (1392) «عدالت فردی یا نهادی؟ نظارت انحصاری یا شبکه‌ای» مجموعه‌ی مقالات اولین همایش قوه‌ی مجریه در حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات معاونت تدوین ، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات.

راسخ، محمد، (1390) «نظارت و تعادل در نظام حقوق اساسی»، تهران، انتشارات دِراک، چاپ دوم، 1390.

هداوند، مهدی و دیگران (1389) «آیین‌های تصمیم گیریی در حقوق اداری» تهران، معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضاییه، چاپ اول.

هداوند، مهدی، (1389) «حقوق اداری تطبیقی» تهران، انتشارات سمت، چاپ اول، جلد اول.
کریمی، عباس، (1381)«نقدی بر تفسیر شورای نگهبان درباره مصونیت پارلمانی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران» مجلیه دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 58، ص252-241.

کوهکن، علیرضا، موحدی، سمانه (1390)، «نحوه نظارت بر درآمدهای مالی نمایندگان و مقامات دولتی فرانسه»، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی، دفتر مطالعات سیاسی، شمارع مسلسل 11939.

ویژه، محمد رضا، رضایی، آزاد، (1392) «روش های نظارت بر رفتار حرفه‌ای نمایندگان پارلمان با تاکید بر حقوق ایران»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیستم، شماره 74،

اخوان کاظمی، بهرام (1390) «چالش‌ها و موانع نظارت در جمهوری اسلامی ایران»، مجله رهیافت انقلاب اسلامی، زمستان 1390، شماره 17.

نیکونهاد، حامد (1391) «مصونیت پارلمانی در نظام حقوق اساسی ایران در پرتو اندیشه قانونگذار اساسی»، فصلنامه بررسی های حقوق عمومی، سال اول، شماره دوم.

شفیعی سردشت و دیگران (1397) «کژتابی مفهومی نظارت در نظام حقوقی ایران»، فصلنامه حقوق اداری، پاییز 1397، شماره 16.

رضایی، آزاد، (1394) «نظارت پارلمانی: مرجع و ضمانت اجرا»، فصلنامه مجلس و راهبرد، سال بیست و دوم، شماره 84.
هاشمی، سید محمد، عدالت جو، اعظم «مطالعه تطبیقی نظارت بر انتخابات پارلمان در ایران و انگلستان»، فصلنامه تحقیقات حقوقی آزاد، تهران، شماره 24.

منصور نژاد، محمد ( 1385) «فلسفه نظارت»، فصلنامه حکومت اسلامی، سال نهم، شماره سوم.

اصلانی، فیروز و دیگران (1395) «ضابط‌ مندی فهم، تطبیق و تفسیر قانون اساسی با تاکید بر ذیل اصل چهارم قانون اساسی» فصلنامه دانش حقوق عمومی، سال پنجم، شماره 39.
Däubler, T., Bräuninger, T., & Brunner, M. (2016). Is Personal Vote‐Seeking Behavior Effective?. Legislative Studies Quarterly, 41(2).
Born, H., Fluri, P., & Lunn, S. (2003). Oversight and guidance: The relevance of parliamentary oversight for the security sector and its reform. Oversight and Guidance: The Relevance of Parliamentary Oversight for the Security Sector and its Reform.
Benton, M., & Russell, M. (2013). Assessing the impact of parliamentary oversight committees: The select committees in the British House of Commons. Parliamentary Affairs, 66(4).
Overholser, J. C. (2004). The four pillars of psychotherapy supervision. The Clinical Supervisor, 23(1), 1-13.
Pastores, G. M., Arn, P., Beck, M., Clarke, J. T., Guffon, N., Kaplan, P., ... & Viskochil, D. (2007). The MPS I registry: design, methodology, and early findings of a global disease registry for monitoring patients with Mucopolysaccharidosis Type I. Molecular genetics and metabolism, 91(1), 37-47.
Wigley, S. (2003). Parliamentary Immunity: Protecting democracy or protecting corruption?. Journal of Political Philosophy, 11(1), 23-40.
Bennett, W. & Hess, K. M. (2004). Management and supervision in law enforcement. Belmont, CA: Wadsworth/Thomson Learning.
External monitoring. & Glickman, C. D. (1985). Supervision of instruction: A developmental approach. Publication Sales, Allyn and Bacon, Longwood Division, 7 Wells Avenue, Newton, MA 02159 (Order No. H84684, 33.95; quantity discounts).
Berg, B. L., & Budnick, K. J. (1986). Defeminization of women in law enforcement: A new twist in the traditional police personality. Journal of Police Science & Administration.
Chohan, U. W. (2017). Legislative Oversight of the Bureaucracy. Global Encyclopedia of Public Administration, Public Policy, and Governance.
Follesdal, A. (2017). Exporting the margin of appreciation: Lessons for the Inter-American Court of Human Rights. International journal of constitutional law, 15(2), 359-371.
Reisig, M. D., Tankebe, J., & Meško, G. (2012). Procedural Justice, Police Legitimacy, and Public Cooperation with the Police Among Young Slovene Adults. Varstvoslovje: journal of criminal justice & security.
Wadron, J. (2006). The rule of international law. Harv. JL & Pub. Pol'y.
Obaidullah, A. T. M. (2019). Parliamentary Oversight: A Conceptual Framework. In Institutionalization of the Parliament in Bangladesh (pp. 139-155). Palgrave Macmillan, Singapore.
Tamanaha, B. Z. (2004). On the rule of law: History, politics, theory. Cambridge University Press.
Steindl, N., & Hanitzsch, T. (2018). Monitoring media pluralism in Europe: application of the Media Pluralism Monitor 2017 in the European Union, FYROM, Serbia & Turkey: country report: Germany.
illan: London, (1927). Constitution the of Law the of Study the to Introduction, Dicey. V. A., edn 8th, 1885 .
Fagbadebo, O. (2019). An Overview of Legislative Oversight and Accountability Mechanisms in Nigeria and South Africa. In Perspectives on the Legislature and the Prospects of Accountability in Nigeria and South Africa (pp. 19-44). Springer, Cham.
Malamud, A., & Stavridis, S. (2016). Parliaments and parliamentarians as international actors. In The Ashgate research companion to non-state actors (pp. 113-128). Routledge.
Hyland, J. T. (1985). Teaching about the Constitution: Relationships between Teachers' Subject Matter Knowledge, Pedagogic Beliefs and Instructional Decision Making regarding Selection of Content, Materials, and Activities. Summary of Research Findings.
Aydin, O. (2019). Parliamentary Immunity and the Issues Encountered in Turkey. In Argumentation and Appraisal in Parliamentary Discourse (pp. 31-58). IGI Global.
Maecel Prelot & Jean Boulouis (1990) : Institutions Politiques et droit constitutionnel Precis Dalloz, onzieme edition.
Rathamarit, Niyom and et al. (2008). Codes of Conduct for Parliamentarians (A Comparative Study), Bangkok, King Prajadhipok’s Institute.
Mancuso, M. (1995). Ethical World of British MPs. McGill-Queen's Press-MQUP.