واکاوی و تحلیل تبعات بوروکراسی در نظام آزادسازی اقتصادی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران شمال، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار و عضو هیات علمی گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران

چکیده

بوروکراسی نقش بسزایی در رفتار سیاست‌مداران وکارگزاران دولتی دارد. بوروکراسی، می‌تواند همواره امنیتی برای شاخص‌های آزادسازی و در عین حال تهدیدی برای هر یک از متغیرهای آن در بروز فساد باشد. شاخص‌های آزادسازی مورد مطالعه در این پژوهش برگرفته از مدل‌ اعلامی از سوی بنیاد هریتیج است که تحت عناوین دهگانه: سیاست‌های تجاری، بار مالی دولت، دخالت دولت در اقتصاد، سیاست پولی، جریان سرمایه و سرمایه‌گذاری خارجی، قوانین بانکداری و قوانین مالیه، دستمزدها و قیمت‌ها (به اضافه یارانه‌ها)، حمایت از حقوق مالکیت، قوانین و مقررات مربوط به راه اندازی کسب و کار و فعالیت بازار غیر رسمی معرفی شده است. هدف از پژوهش حاضر، تحلیل تبعات بوروکراسی در نظام آزادسازی نظام اقتصادی ایران با تاکید بر شاخص‌های مذکور است که با نگرشی توصیفی تحلیلی، به تبیین چالش‌های موجود می‌پردازد. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که رشد اقتصادی کشور و کاهش فساد، بدواً مستلزم اصلاح ساختار اداری- سازمانی و ضوابط و مقررات مربوطه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

vestigating and analyzing the consequences of bureaucracy in Iran's economic liberalization system

نویسندگان [English]

  • Seyed Hosein Rahimi Moghadam 1
  • Ali Akbar Gorji Azandaryani 2
  • Morteza Nejabatkhah 3
1 Law Training Group, Faculty of Humanities, Islamic Azad University North tehran Branch, Tehran, Iran
2 , Associate Prof., Department of Public Law, Faculty of Law, University of Shahid Beheshti, Tehran, Iran (Corresponding Author)
3 Associate Professor and Faculty Member of the Department of Law, School of Law and Political Science, University of Mazandaran
چکیده [English]

Bureaucracy plays a significant role in the behavior of politicians, government officials and agents. Bureaucracy can always be a security for liberalization indicators and at the same time a threat to any of its variables in the event of corruption. The indicators of liberalization studied in this study are taken from the model announced by the Heritage Foundation under ten headings: trade policies, government financial burden, government intervention in the economy, monetary policy, capital flow and foreign investment, banking laws and Tax laws, wages and prices (plus subsidies), property rights protection, business rules and regulations, and informal market activity are introduced. The purpose of the present study is to analyze the consequences of bureaucracy in the liberalization system of the Iranian economic system with emphasis on these indicators, which explains the existing challenges with a descriptive-analytical approach. The findings of this study show that the economic growth of the country and the reduction of corruption, initially requires the reform of the administrative-organizational structure and the relevant rules and regulations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bureaucracy
  • Public Choice
  • indicators of liberalization
  • economic growth
توماس، جی.جی، اقتصاد غیر رسمی، ترجمه منوچهر محمدی و کامران سپهری، تهران: موسسه تحقیقات پولی، 1376.
حسینی، مینا؛ حقوق رقابت در آیینه ساختار و تصمیمات شورای رقابت، تهران: انتشارات مجد، 1396
رحیمی­بروجردی، علیرضا، آزادسازی اقتصادی از تئوری تا عمل، تهران: انتشارات سمت، چاپ دوم، 1395.
رشیدی، علی، اقتصاد مردم­سالار، انتشارات آوای نور، 1377.
سرزعیم، علی،  تحلیل اقتصادی سیاست (درآمدی برانتخاب عمومی)، تهران: آثار اندیشه، 1389.
غنی­نژاد، موسی، آزادسازی و عملکرد اقتصادی، انتشارات دنیای اقتصاد، چاپ دوم، 1391.
مهرپور، حسین، مختصر حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ پنجم، تهران: نشر دادگستر، 1393.
الوانی، سیدمهدی، نظریه انتخاب عمومی و ضرورت تحول در ساختار اداری، مجله مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، شماره 23-24، 1378.
امینی، منصور و کاشانی، سیدصادق، احترام به حق مالکیت در حقوق اساسی، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره 79، 1396، صص 171-193
پاشا، ابراهیم.از سازمان رسمی تا بوروکراسی، فصلنامه علوم اجتماعی، شماره 13و14، (بهار و تابستان1380).
صادقی، حسین و مخزن موسوی، سیدهادی، بررسی جایگاه اقتصاد غیر رسمی در اقتصاد اسلامی، مجله راهبرد یاس، شماره 25، 1390، صص 98-121
صالحی اصفهانی، هادی و طاهری پور، فرزاد، مخارج خارج از بودجه و سیاست­های مالی در ایران، در مجموعه اقتصاد ایران، موسسه عالی پژوهش در برنامه­ریزی و توسعه، 1378.
ویژه، محمدرضا، مراجع صیانت از قانون اساسی و حمایت از مالکیت: نگرشی تطبیقی بر عملکرد مراجع صیانت از قانون اساسی ایران و فرانسه، فصلنامه پژوهش حقوق، سال دوازدهم، شماره 29، 1389، صص 443-480
عرب­مازار، علی، اقتصاد سیاه در ایران، رساله دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه علامه طباطبایی، 1380.
www.eghtesadonline.com/1392
 
Bagachwa, M.S.D., Naho, A.(1995), Estimating the Second Economy in Tanzania, World Development, 23, pp: 1387– 1399.
Bhattacharyya, D.K.(1999), On the Economic Rationale of Estimating the Hidden Economy, Economic Journal, 109, pp: 348–359.
Chaudhuri , K. et al.(2006), The Size and Development of the Shadow Economy, An Empirical Investigation from States of India, Journal of Development Economics, 80, pp: 428–443.
Dixon H.(1999), Controversy: On the Use of the “Hidden economy”Estimates, The Economic Journal, 109 (June), pp: 335-337.
Draeseke, R., Giles, D.E.A.(2002), A Fuzzy Logic Approach to Modeling the NewZealand Underground Economy, Math.Comput.Simulat, 59, pp: 115–123.
Frey B.S., Schneider, F.(2004), Informal and Underground Economics, International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, pp:7441-7446.
Frey, B.S, Weck-Hanneman, H.(1984), The Hidden Economy as an ‘Unobserved’ Variable, European Economic Review; Volume 26,Issues 1-2, pp: 33-53.
Fugazza, M., Jacques, J.F. (2003), Labor Market Institutions, Taxation and the Underground Economy, Journal of Public Economics, 88; pp: 395– 418.
Katsios, S (2006), The Shadow Economy and Corruption in Greece, South-Eastern Europe Journal of Economics 1, pp:61-80.
Mueller, Dennis C.,Public Choice lll, Cambridge University Press,2003. P475
Orviska, M. et al. (2006), A Cross-Section Approach to Measuring the Shadow Economy, Journal of Policy Modeling, 28; pp: 713–724.
Schneider, F. (1986), Estimating the Size of the Danish Shadow Economy Using the Currency Demand Approach: an Attempt, The Scandinavian Journal of Economics, 88; pp: 643– 668.
Schneider, F; Enste, D.H.(2000), Shadow Economies: Size, Causes, and Consequences; Journal of Economic Literature, Vol. 38, No. 1, pp: 77-114.
Smith, J.D.(1985); Market Motives in the Informal Economy in Gaertner,  W., Wenig, A. (Eds.), The Economics of the Shadow Economy, Springer Publishing Company, Heidelberg; pp: 161– 177.
Tanzi, V.(1999), Uses and Abuses of Estimates of the Underground Economy Economic Journal, 109, pp: 338– 340.
Thomas, j.j (1990), Measuring the Underground Economy, American Behavioral Scientist, Vol. 33, No. 5, pp: 621-637.