مفهوم و مصادیق مأموران به خدمات عمومی «نقد رأی وحدت رویه شماره ۷۹۸»

نوع مقاله : مطالعه آرای قضایی

نویسنده

دانشیار گروه حقوق جزا، دانشکده حقوق، پردیس فرابی دانشگاه تهران، ایران

چکیده

در رأی وحدت رویه شماره ۷۹۸ هیأت عمومی دیوان عالی کشور کارکنان بانک های خصوصی از جمله مأموران به خدمات عمومی به شمار آمده اند و تصرف آنها در اموال و وجوه بانک، تصرف غیرقانونی تلقی شده است. در حالی که این رفتار مجرمانه تنها به کسانی قابل انتساب است که دارای وصف و خصوصیت مقرر در ماده 598 قانون مجازات اسلامی 1375 باشند. زیرا، وصف «مأمورین به خدمات عمومی» که در ماده یاد شده و دیگر مواد قانون کیفری آمده، تنها شامل ماموران مذکور در «قانون راجع به محاکمه و مجازات مأمورین به خدمات عمومی مصوب 1315» می شود. نسخ این قانون تاثیری بر دگرگونی مفهوم و مصادیق این دسته از کارکنان ندارد. بی گمان قانون گذار، تا پیش از سال 1394 در همه مواد قانونی که این عبارت آمده، به آن قانون توجه داشته و تا این تاریخ هیچ مفهوم و مصداق دیگری را در نظر نداشته است. مفهوم و مصادیق این عبارت، روشن و معلوم است و ابهامی در آن وجود نداشته و ندارد که دیوان در مقام ارایه تفسیر صحیح از قانون بتواند درباره آن رأی وحدت رویه صادر کند. درباره کارکنان بانک های خصوصی قانون ساکت است و بر پایه اصل قانونی بودن جرم و مجازات در سکوت قانون جایی برای ورود دیوان عالی کشور نیست، بلکه باید درباره چنین امری قانون گذار تعیین تکلیف نماید. از این رو، نمی توان از این عبارت مفهوم و مصداقی غیر از کسانی که در قانون 1315 آمده است، تفسیر و استنباط کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Concepts and examples of public service agents "Critique of the unanimous decision No. 798"

نویسنده [English]

  • Abbas Mansourabadi
Associate Prof., Department of Criminal Law, Faculty of Law, Farabi Campus, University of Tehran, Iran
چکیده [English]

In the unanimous decision No. 798 of the General Assembly of the Supreme Court, the employees of private banks, including public service agents, are considered and their seizure of the bank's property and funds is considered illegal. While this criminal behavior can be attributed only to those who have the description and characteristics provided in Article 598 of the 1375 (1996) Islamic Penal Code. Because, the description of "public service agents" mentioned in the mentioned article and other articles of the criminal law, only includes the agents mentioned in the "Law on Trial and Punishment of Public Service Officers approved in 1315 (1936)". The repeal of this law has no effect on changing the concept and examples of this group of employees. Undoubtedly, the legislator has paid attention to that law in all legal articles before 1394 (2015) and has not considered any other concept or example until this date. The meaning and examples of this phrase are clear and there is no ambiguity in it and there is no way that the court, in the position of providing a correct interpretation of the law, can issue a unanimous decision on it. The law is silent about the employees of private banks and the employees of the private sector in general, and based on the principle of legality of crime and punishment, in the silence of the law, there is no place for the Supreme Court to provide an interpretation, but the legislature must assign a task on such an issue. In such cases, the court must base its decision on a verdict of innocence for a unanimous vote to provide a basis for substantive legislation. Therefore, it is not possible to interpret and infer from the phrase "public service agents" a concept and example other than those mentioned in Law 1315 (1936).

کلیدواژه‌ها [English]

  • public service
  • Employee
  • person as an employee
  • Embezzlement
  • Illegal possession
آقایی طوق، مسلم و حسن لطفی، حقوق اداری (1)، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1398.
جعفری تبار، حسن، مبانی فلسفی تفسیر حقوقی، چاپ اول، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1383.
دیو در شیشه (فلسفه رویه قضایی)، چاپ اول، تهران: نشر نگاه معاصر، 1396.
دانش‌پژوه، مصطفی، حقوق‌شناسی عمومی: دوره میانی-2 (منابع حقوق)، چاپ اول، تهران: انتشارات جنگل، 1391.
رمضانی، احمد و هاجر صداقت مهر، بایسته‌های دادنامه کیفری، چاپ اول، تهران: بنیاد حقوقی میزان، 1399.
ساکت، محمدحسین، حقوق‌شناسی: دیباچه‌ای بر دانش حقوق، چاپ اول، تهران: نشر ثالث، 1387.
سیمایی صراف، حسین، قیاس در استدلال حقوقی، چاپ اول، تهران: انتشارات شهر دانش، 1393.
عباسی، بیژن، حقوق اداری، چاپ چهارم، تهران: نشر دادگستر، 1395.
کاتوزیان، ناصر، فلسفه‌ی حقوق، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات شرکت سهامی‌انتشار، 1381.
منصورآبادی، عباس، حقوق جزای عمومی 1، چاپ دوم، تهران: بنیاد حقوقی میزان، 1396.
ــــــــــ، کلیات حقوق جزا، چاپ ششم، تهران: بیناد حقوقی میزان، 1399.
الشریف، محمد مهدی، سهم اشراق و استدلال در فرایند دادرسی، مجله مطالعات حقوقی، بهار 1396، دوره 9، شماره 1، صص 30-1.
درودی، فریبرز، درآمدی بر انواع نقد و کارکردهای آن، فصلنامه نقد کتاب اطلاع‌رسانی و ارتباطات، 1393، دوره ۱، شماره ۳ و ۴، صص 234-221.
دیلمی، احمد، منطق استدلال حقوقی و قضائی، فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، پاییز 1399، دوره 50، شماره 3، صص 511-495.
موسی‌زاده، ابراهیم، منطق فهم حقوقی در نظام وحیانی، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی دانشگاه تهران، زمستان 1398، دوره 49، شماره 4، صص 1042-1025.
واعظی، سید مجتبی و زهرا البرزی، جایگاه مفهوم خدمات عمومی در حقوق اداری ایران، فصلنامه حقوق اداری، بهار و تابستان 1396، دوره ۴، شماره ۱۲، صص 32-9.
Dijmărescu, Irina, and Luminița Ionescu. "The Future of Work in a Jobless Society: Globalization, Smart Digitalization, and Cognitive Automation." SHS Web of Conferences. Vol. 92. EDP Sciences, 2021.
Forgues-Puccio, Gonzalo F., “Corruption and the Private Sector”, Oxford Policy Management, February 2013. Available at: http://www.businessenvironment.org/dyn/be/docs/262/Corruption_and_the_Private_Sector_EPS_PEAKS_2013.pdf.
Rose-Ackerman, S. "Measuring private sector corruption." U4 Brief. Bergen: U4 Anti-Corruption Resource Centre, No. 5, 2007‏, available at: https://www.u4.no/publications/measuring-private-sector-corruption.
دوره 3، شماره 9 - شماره پیاپی 9
سال سوم، شماره نهم، زمستان 1400
دی 1400
صفحه 65-87
  • تاریخ دریافت: 16 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری: 01 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 04 شهریور 1400
  • تاریخ اولین انتشار: 04 شهریور 1400