نگرشی بر رویکرد دادرس اداری و اساسی ایران بر آزادی اجتماعات در پرتو نظریه حوزه عمومی هابرماس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده حقوق دانشگاه قم

2 دانشیار ، گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

3 حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران

10.22034/mral.2022.552605.1303

چکیده

آزادی اجتماعات یکی از اساسی‌ترین ارکان تحقق حوزه عمومی در دولت‌های مدرن محسوب می-شود. از این رو تحقق آن با کمترین محدودیت‌ها در قوانین اساسی مورد تضمین قرار گرفته و دادرسان اداری و اساسی به عنوان حافظان حوزه عمومی، به پاسداشت آزادی اجتماعات می‌پردازند. از سوی دیگر قضایی‌سازی به معنی افزایش قوانین اثباتی در بستر زیست‌جهان به مستعمره‌سازی آن و انحلال حوزه عمومی می‌انجامد. زیرا هرچند در مواردی دخالت دولت از طریق وضع قوانین اثباتی در حوزه زیست‌جهان، ممکن است به طبقات فرودست کمک کند؛ اما ماهیت دولت‌ها به-گونه‌ای است که غالبا از احترام به استقلال افراد با سلیقه‌های متفاوت و گوناگونی شیوه‌های زندگی عاجزند. بنابراین به منظور ساخت هنجارهای قانونی مشروع در حوزه عمومی، دادرسان اساسی و اداری در رویه‌های خود از طریق منع قضایی‌سازی، موانع ورود دولت به حوزه عمومی را محقق می-سازند. این مقاله در راستای بررسی حقوقی دلایل ضعف آزادی اجتماعات در نظام حقوقی ایران به این سوال می‌پردازد که آیا آزادی اجتماعات در نظام حقوقی مذکور و در رویه‌های دادرس اداری و اساسی از توانش لازم به منظور ایفای نقش در تکوین حوزه عمومی و تطبیق با معیارهای این حوزه برخوردار است؟ قضایی‌سازی یکی از عوامل اصلی ضعف حوزه عمومی در نظام حقوقی ایران است. با وجود تضمین آزادی اجتماعات در قانون اساسی، دادرسان اساسی و اداری ایران، در رویه‌های بعضاً متناقض در پاسداشت آزادی اجتماعات، زمینه‌های قضایی‌سازی زیست‌جهان، ضعف حوزه عمومی و به تبع آن بحران مشروعیت در هنجارسازی را ایجاد نموده‌اند. در این نوشتار به صورت توصیفی-تحلیلی موضوعات مذکور مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An attitude on the approach of Iran's administrative and constitutional Judge on the freedom of association in the light of Habermas' public sphere theory

نویسندگان [English]

  • ali mashadi 1
  • alireza dabirniya 2
  • hasan mohammadi 3
1 Department of Public and International Law, Qom University
2 Associate Prof., Department of Public Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran
3 Public Law, Department of Public Law, Faculty of Law, University of Qom, Qom, Iran
چکیده [English]

Freedom of association is one of the most fundamental pillars of the realization of the public sphere in modern state. Therefore, its realization is guaranteed with the least restrictions in the constitution, and administrative and constitutional judges, as guardians of the public sphere, protect the freedom of association. on the other hand, Juridification leading to its colonization and the dissolution of the public sphere. Because, in some cases, government intervention through the enactment of positive laws in the realm of life-world may help the lower classes; But the nature of governments is such that they are often unable to respect the independence of individuals with different tastes and diversity of lifestyles. Therefore, in order to establish legitimate legal norms in the public sphere, the administrative and constitutional judges are obliged to fulfill the obstacles to the government's entry into the public sphere in their procedures through the prohibition of Juridification. this article deals with the question that does the freedom of association in Iran's legal system and in administrative and constitutional judge procedures have the necessary ability to play a role in the development of the public sphere and adapt to the standards of this sphere? Despite guarantee of freedom of association in the constitution, Iran's constitutional and administrative judges, in contradictory procedures in protecting freedom of association, have created grounds of Juridification of life-world, weakness of the public sphere and, as a result, crisis of legitimacy in norm-making. In this article, mentioned topics are studied in a descriptive-analytical way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Public sphere
  • ّFreedom of association
  • Juridification
  • law

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 08 مرداد 1401
  • تاریخ دریافت: 04 اردیبهشت 1401
  • تاریخ بازنگری: 22 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش: 08 مرداد 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 08 مرداد 1401