کارکردهای اصل انصاف در حقوق اداری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانشیار و عضو هیات علمی گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

10.22034/mral.2022.560437.1360

چکیده

انصاف به‌عنوان اصلی که ریشه‌ای رومی داشته و در بطن نظام حقوقی انگلستان نشو و نما یافته است، دارای کارکردهای تعدیلی، تکمیلی و تصحیحی است و افزون بر این‌ها در بسیاری از نظام‌های حقوقی نوشته از جمله ایران، کارکرد خلاقانه تقنینی نیز دارد که هر یک از آن‌ها تأثیرات عمیقی را بر روابط موجود در بطن آن‌ها، به‌ویژه رابطه اداره و شهروند نهاده‌اند. بی‌شک کارکردهای مذکور حقوق اداری ایران را متأثر از خود ساخته تا جایی که می‌توان شواهدی چون قوانین و مقررات، آرای قضایی و سازوکارهای مبتنی بر انصاف را از جمله پیش بینی مشارکت شهروندان در تصمیمات اداری و نهاد آمبودزمان و... را در آن برشمرد. با این اوصاف، در نوشتار حاضر، هدف آن است که ضمن تعریف اصل انصاف، کارکردهای عمده آن‌ که در حقوق اداری ایران تأثیرگذار بوده‌اند، با ذکر شواهدی واکاوی شود. بنابراین سؤال این است که چه کارکردهای را می توان در حقوق اداری ایران برای اصل انصاف برشمرد؟ به نظر، کارکرد انصاف مغایر با حقوق یا انصاف تصحیحی را به دلیل نگرش اثبات‌گرایانه نظام حقوقی و تاکید مصرانه بر اصل حاکمیت قانون را نمی توان در حقوق اداری ایران استنباط نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Functions of the principle of Equity in Iranian administrative law

نویسندگان [English]

  • Morteza Ghasemabadi 1
  • Bizhan Abbasi 2
1 Department of Public Law, Faculty of Law and Political Sciences, University of Tehran
2 Associate professor and faculty member of the Department of Law, Faculty of Law and Political Sciences, Tehran University
چکیده [English]

Equity as a principle that has Roman roots and has been developed in the English legal system, has »Infra Legem«,»Praeter legem«,»Contra legem«functions and in addition to this, in many written legal systems, including Iran, it also has a legislative function, each of which has had a deep impact on the relationships especially between the administration and the citizen. Undoubtedly, the aforementioned functions have affected the Iranian administrative law so that evidence such as laws and regulations, judicial opinions and justice-based mechanisms, including the prediction of citizens' participation in administrative decisions and the ombudsman institution, etc., can be listed in it. Therefore, in this article, the aim is to define the principle of Equity, and analyze its major functions that have been influential in Iran's administrative law. The question is, what functions can be counted for the principle of Equity in Iranian administrative law? It seems that the function of »Contra legem« cannot be inferred in Iranian administrative law due to the positivist attitude of the legal system and the insistence on the rule of law principle.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Principle of Equity
  • Procedural Fairness
  • Fair Hearing
  • Equality
  • Administrative Law

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 14 مهر 1401
  • تاریخ دریافت: 31 مرداد 1401
  • تاریخ بازنگری: 19 شهریور 1401
  • تاریخ پذیرش: 14 مهر 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 14 مهر 1401