تأملی بر انعکاس تاریخی مفاهیم و اصول حقوق اداری در سیاست‌نامه (سیرالملوک) خواجه نظام الملک طوسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه قم

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه قم

چکیده

سیاست‌نامه یکی از منابعِ تاریخیِ متونِ کهنِ حقوقِ ایران محسوب می‌شود. با تأمل در سیاست‌نامه، با مفاهیم و اصولی از حقوق اداری مواجه می‌شویم که با ظرافت خاصی در سیاست‌نامه گنجانده شده‌اند و می‌توان آن‌ها را با مفاهیم و اصول کنونی مورد مطابقت قرار دارد. مفاهیم و اصولی همچون شفافیت، مشارکت، برابری و شایسته‌سالاری، استماع، اصل سرعت در پاسخگویی و محدودیت زمانی در پاسخگویی به ارباب رجوع، اصل منع جمع مشاغل و اصل تأمین اجتماعی از جمله اصول مهمی است که خواجه‌نظام‌الملک در زمینه حقوق اداری در سیرالملوک مورد بحث قرار می‌دهد و در مواردی درصدد ارائه راهکار در جبران کاستی‌های حاصل از عدم رعایت این مفاهیم و اصول در نظام اداری کشور برمی‌آید. پرسش اساسی این مقاله این است که مفاهیم و اصول حقوق اداری در سیاستنامه به عنوان یکی از منابع تاریخی حقوق عمومی، چگونه انعکاس یافته؟در این نوشتار سعی شده است با روشی تحلیلی- توصیفی برخی از ابعاد این مسئله تحلیل و ارزیابی گردد. فرض اساسی مقاله حاضر در پاسخ به پرسش بر این مبنا استوار است که می‌توان با ملاحظه کتاب سیاست‌نامه انعکاس ریشه‌ها و زمینه‌های برخی از مفاهیم و اصول حقوق اداری را مورد کنکاش قرار داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Reflection of Historical Origin of Administrative Law concepts and Principles in Siyast-Name (siyar-almolok)

نویسندگان [English]

  • Ali mashhadi 1
  • Zhale Ghani Kolahloo 2
1 Department of Public and International Law, Qom University
2 MA. in public law, Qom University.
چکیده [English]

The Siyast-Name (siyar-almolok)is one of the historical sources of ancient Iranian legal texts. Concepts and principles can be derived by concentrating in siyasat-name which some of them even don’t have any history in modern Administrative Law; although there ideas newly has been understood in Iranian legal system, these had been emerged to Khaje Nizam Al-molk’s system by great point of view. Transparency,Contribute, Equality and meritocracy, Hearing, Time limits, Prohibition of occupation and social security are some (and major) idea which Khaje Nizam Al-molk had been discussing but in some cases he proposed how should all these concepts and principles had to bedone to not face any failure in executing the government (in its historical meaning). The main assumption of this essay is based on the notion that by reading siyasat-name we could understand historical and basis of ideas listed above. The main aim of this research is to analyzing placement of Administrative Law in Khaje Nizam Al-molk’s taught with emphasizing on his major work Siyasat-Name

کلیدواژه‌ها [English]

  • siyar-almolok
  • siyasat-name
  • administrative law
  • khaje nizam al-molk
  • History of public law