نظام حقوقی حاکم بر پاسداشت نظم عمومی و تضمین آزادی اجتماعات (با تاکید بر رویکرد دیوان عدالت اداری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار گروه حقوق دانشگاه علوم انتظامی امین

چکیده

ساماندهی رابطه میان نظم عمومی و آزادی اجتماعات از چالش برانگیزترین گفتمان های حقوق اداری است. چه آنکه پاسداشت بدون ضابطهِ نظم عمومی از سوی دولت، امکان سوء استفاده و اِعمال بی قید و شرطِ آزادی اجتماعات و راهپیمایی ها از سوی شهروندان احتمال هرج و مرج را به دنبال دارد. لذا در این نوشتار کوشش شده است ضمن بیان نظام حقوقی حاکم بر موضوع، رویکرد دیوان عدالت اداری ایران مورد بررسی قرار گیرد. اینکه دولت و مقامات عمومی (پلیس اداری) چگونه می توانند ضمن پاسداشت نظم عمومی از مبدل شدن یک تجمع مسالمت آمیز و فاقد وصف مجرمانه به یک تظاهرات خشونت آمیز، شورش و حتی قیام علیه حکومت جلوگیری نماید، مسئله اصلی مقاله است.
نتایج پژوهش بیانگر آن است که دیوان عدالت اداری در ساماندهی رابطه میان نظم عمومی و آزادی اجتماعات نه تنها رویکرد روشن و مشخصی ندارد بلکه دچار رویه ای پارادوکسیکال و متناقض نما گشته است. برای نمونه هیات عمومی دیوان عدالت اداری، اقدام دولت در تعیین مکان هایی مشخص برای برگزاری تجمع را تحدید کننده آزادی تجمع تلقی اما بر عکس، لزوم اخذ مجوز برای راهپیمایی را به رغم اینکه در اصل بیست و هفتم قانون اساسی از جمله محدودیت های وارده بر آزادی تجمع ذکر نشده است، تحدید کننده آزادی اجتماعات نمی‌داند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The legal system that governs the protection of public order and guarantees the freedom of assembly (Emphasizing the approach of the Court of Administrative Justice)

نویسنده [English]

  • ALI BAYATI
Assistant Professor of Law Department of Amin Police Science University
چکیده [English]

Organizing the relationship between public order and freedom of association is one of the most challenging discourses on administrative law. Because the unconditional protection of public order by the government makes it possible for citizens to abuse and unconditionally exercise the freedom of assembly and march, there is a possibility of chaos. Therefore, in this article, an attempt has been made to examine the legal system governing the issue and to examine the approach of the Court of Administrative Justice of Iran. How the government and public officials (administrative police) can protect the public order by preventing a peaceful, non-criminal rally from violent demonstrations, riots and even uprisings against the government is a major issue. The results of the research show that the Court of Administrative Justice in organizing the relationship between public order and freedom of association not only does not have a clear and definite approach, but also has a paradoxical and contradictory approach. For example, the General Assembly of the Court of Administrative Justice considered the government's decision to designate places for rallies to restrict freedom of assembly, but on the contrary, the need to obtain a permit to march, despite the fact that Article 27 of the Constitution includes restrictions on Freedom of assembly is not mentioned, it does not limit the freedom of assembly.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Public Order
  • Freedom of Assembly
  • Public Officials
  • Administrative Police
  • Administrative Justice Court
1. احمدوند، محمدعلی ) « )1382 بهداشت روانی » تهران، انتشارات پیام نور، چاپ دوم.

2. ادارۀ کل امور فرهنگی و روابط عمومی مجلس شورای اسامی) « .)1364 مشروح مذاکرات مجلس
بررسی نهایی قانون اساسی جمهوری اسامی ایران »، جلد اول، تهران.

3. امامی، استوارسنگری ) « )1386 حقوق اداری » تهران، انتشارات میزان، جلد اول، چاپ اول، 1386 .
4. بوزان، باری ) « )1387 مردم، دول تها و هراس » ترجمه تهران، پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ
اول.

5. جعفری لنگرودی، محمد جعفر ) « )1367 ترمینولوژی حقوق » تهران، انتشارات گنج دانش.

6. جعفری لنگرودی، محمدجعفر ) « )1385 ترمینولوژی حقوق » تهران، انتشارات گنج دانش، جلد اول.

7. خورسند، آرمان ) « )1384 جایگاه پلیس در حفظ امنیت اخلاقی » مجموعه مقالات کنکاشی بر
جنب ههای امنیت عمومی و پلیس، تهران، دانشگاه علوم انتظامی امین.

8. دوفار، ژان، ) « )1391 آزاد یهای گروهی »، ترجمه عل یاکبر گرجی ازندریانی، چاپ اول، انتشارات
مجد.

9. دهخدا، عل یاکبر ) « )1363 فرهنگ فارسی » تهران، امیرکبیر، چاپ اول.

10 . دهخدا، عل یاکبر ) « )1373 لغت نامه دهخدا » زیرنظر محمد معین و جعفر شهیدی، تهران،
انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، چاپ دوم.

11 . رضایی زاده، محمدجواد ) « )1390 حقوق اداری » تهران، نشر میزان، جلد اول، چاپ دوم.

12 . سنجابی، علیرضا ) « )1370 توسعه پدافند داخلی »، تهران، دانشکده فرماندهی و ستاد آجا.

13 . صفری کاکرودی، عابدین ) « )1395 موانع مسئولیت کیفری مأموران پلیس » تهران، انتشارات
میزان، چاپ اول.

14 . طباطبایی مؤتمنی، منوچهر ) « )1387 حقوق اداری »، تهران، انتشارات سمت.

15 . عمید، حسن ) « )1377 فرهنگ فارسی عمید » تهران، نشر امیر کبیر، جلد اول.

16 . فاستر، مایکل برسفورد ) « )1383 خداوندان اندیشه سیاسی » ترجمه جواد شیخ الاسامی، تهران،
انتشارات امیرکبیر، جلد اول، قسمت اول.

17 . کاتوزیان، امیر ناصر ) « )1377 فلسفه حقوق » تهران، شرکت سهامی انتشار، جلد اول.

18 . گاستون استفانی، ژرژ لواسور و برناربولک ) « )1377 آیین دادرسی کیفری » ترجمه حسن دادبان،
تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبائی، جلد اول.

19 . گرجی ازندریانی، عل یاکبر ) « )1388 در تکاپوی حقوق اساسی »، چاپ دوم، نشر جنگل.
. معین، محمد ) « )1363 فرهنگ فارسی » تهران، امیر کبیر، چاپ اول.

21 . هارت، هربرت ) « )1388 آزادی، اخلاق، قانون » ترجمه محمد راسخ، تهران انتشارات طرح نو.

22 . هاشمی، سید محمد ) « )1390 حقوق بشر و آزادی های اساسی » تهران، نشر میزان، چاپ اول.

23 . یاراحمدی، حسین، ) « )1393 حدود اختیارات پلیس در فرآیند دادرسی کیفری »، انتشارات دانشگاه
علوم انتظامی امین، چاپ اول.

1. جلالی، محمد، میثا کامیاب، «پلیس اداری، قالبی مفهومی برای تأمین نظم عمومی » مطالعۀ
مفهوم نظم عمومی در حقوق فرانسه، فصلنامه حقوق اداری، دوره ۳، تابستان 1394 ، شماره ۹.

2. شریفی، رضا ) «.)1388 بررسی ابعاد روان شناختی خشونت گرایی جمعیت اغتشاشگر و روشهای
تأثیرگذاری بر آن »، فصلنامه مطالعات بسیج، شماره 45 .

3. زاهدی مازندرانی، محمدجواد «ظهور و افول دولت رفاه » نشریه اقتصاد تأمین اجتماعی، تابستان
1379 ، شماره 6.

4. اسامی مجتبی، درجانی، حسین «امنیت در اسام » فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، تابستان 1388 ،
دوره دوم، شماره دوم.

5. احمدی واست ان ی، عبدالغن ی) « )1340 نظم عمومی در حقوق خصوصی » رساله دکتری ، تهران،
دانشگ اه تهرا ن، دانشگد ه حقو ق و علوم سی اس ی و اقتص ادی.

6. بیاتی، علی، ) « )1397 رابطه بین نظم عمومی و آزاد یهای عمومی در فعالی تهای پلیس » رساله
دکتری، تهران، دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی.


1. Gilije, P.A. (1996) Rioting in America. Bloomington and Indianapolis: Indiana University
Press.

2. Arnold, R., & Martínez-Estay, J. I. (Eds.). (2017).» Rule of Law, Human Rights and Judicial

Control of Power«: Some Reflections from National and International Law ,Vol. 61,. No 5.

3. Bailey, J., & Dammert, L. (Eds.). (2005). Public security and police reform in the Americas.
University of Pittsburgh Pre.23.

4. Berlin, Isaiah. (1959). Two concepts of liberty: an inaugural lecture delivered before the University
of Oxford on 31 October 1958. Clarendon.
 
5. Beinin, J. (2011). Civil Society, Social Movements, and the Arab Uprisings of 2011. Review
of International Affairs, 9(4), 15.

6. Binder, M., & Heupel, M. (2015). The legitimacy of the UN Security Council: Evidence from
recent General Assembly debates. International Studies Quarterly, 59(2), 238-250.

7. Corbeanu, Droits administratifs:(2010,) curs universitar, Editia a II‐a, revazuta si completata,
Editura Lumina Lex, ucharest.

8. Celikturk, T. (2016). Efficiency Of Think-Tank’s Policy Recommendations In Turkey: Case Of
Kurdish Issue. European Scientific Journal, ESJ, 12(10).

9. Cooper, H., Moore, L., Gruskin, S., & Krieger, N. (2004). Characterizing -perceived police
violence: implications for public health. American Journal of Public Health, 94(7), 1109-1118.

10. Doherty, B. Paterson, M., Plows, (2003), A.and Wall, D. »Explaining the Fuel protests«, British
Journal of Politics and international Relations, Vol. 5, No, 1.

11. Feinberg, J. (2014). »Rights, justice, and the bounds of liberty«: Essays in social philosophy.
Princeton University Press.

12. FENWICK, Helen and phlippsone,(1989), Gavin, sourcebook on publice law, cvendish publishing
limited.

13. -Francis,J.et al.(2012). Creating sense of community: The role of public space in a peripherial
neighbourhood of Barcelona. Cities, 21 (3): 215-223.

14. FEINBERG, JOEL (1998). »Freedom and liberty«. In E. Craig (Ed.), Routledge Encyclopedia
of Philosophy. London: Routledge.

15. Gabriele Ganz, (1989), »understanding public law«,(London, Fontana perss.

16. Gostin, L. O. (2001). »Public health, ethics, and human rights«: A tribute to the late Jonathan
Mann. The Journal of law, medicine & ethics, 29(2), 121-130.

17. Kaufman, L. M. (2009). Data security in the world of cloud computing. IEEE Security &
Privacy.

18. Katz, F. (Ed.). (2014). Riot, Rebellion, and Revolution: Rural Social Conflict in Mexico. Princeton
University Press.

19. King, P. (2013).» The ideology of order«: a comparative analysis of Jean Bodin and Thomas
Hobbes. Routledge.

20. L Colline (ed) Dicy & Morris (1992) »the conflict of laws stevees and sons« L.T.DLondon.
 
21. Markesinis, B. (2000). Judicial style and judicial reasoning in England and Germany. The
Cambridge Law Journal, 59(2).

22. Merriamand Webester Dictionary:(2009).»police« means the department of government that
keep publice order and safely, enforce and laws and detecs and prosecutes law breakers also, it
means the members of this department.

23. Mike feintuck,(2004). »the Pubhic Interest in Regulation«. Oxford. Oxford
24. Nowak, Manfred.(2009). UN covenant on civil and political rights: CCPR commentary. Strasburg:
Kehl: NP Engel.

25. Oya Ataman v. Turkey,(2007) Handbook on Monitoring Freedom of Peaceful Assembly,
Published by the OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR), Warsaw
Polan, 00-251.

26. Robert and Collins Dictionary.(2007) »Faire la police« means to keep law and order.

27. Rothstein, B. O., & Teorell, J. A. (2008). What is quality of government? A theory of impartial
government institutions. Governance, 21(2), 165-190.

28. ROUGET (D). (2000) le Guide de La protection internatial des droits de I, home, parise, La
pensee sauvage.

29. Şeker, G. (2009). Polisin kent güvenlik uygulaması ve yönetim modeli (Doctoral dissertation,
DEÜ Sosyal Bilimleri Enstitüsü).

30. van Mill, D. (2017). Introduction. In Free Speech and the State. Palgrave Macmillan, Cham.
Changer le contenu Et Valeur normative.

31. Waddington, P.A.J.(1994) Liberty and order: Publice order policing in a capital city. London:
UCL press.

32. Walker, S. (1977). A critical history of police reform. Lexington, MA: Lexington Books.

33. Waker David. M (1980), The Oxford Companion to Law.