مسأله اسب تروای حاکمیت قانون؛ تأملی بر کنترل پذیریِ قضاییِ صلاحیت‌هایِ اختیاری در انگلستان با نگاهی به حقوق ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه حقوق عمومی دانشکده حقوق دانشگاه قم

چکیده

کنترل پذیری صلاحیت‌های اختیاری یکی از مسائل مهم حقوق اداری است. در حقوق اداری انگلستان، این مساله از خلال آراء و رویه‌های قضایی توسعه‌های فراوانی را به خود دیده است. علیرغم رویکرد سنتی مبتنی بر بد بینی بر این نهاد، این نظریه امروزه ابزار مهمی برای حصول تصمیمات صحیح و منطقی در اداره به شمار می رود. در این مقاله کوشیده‌ایم تا ضمن معرفی جایگاه و گستره مفهومی صلاحیت اختیاری، وضعیت کنترل پذیری قضایی این نهاد در کامن لا را ارزیابی نماییم. بر این اساس ابتدا به مفهوم و شناسایی نظریه صلاحیت‌های اختیاری در حقوق اداری کشور انگلستان به عنوان شاخص ترین الگوی این مدل پرداخته و آنگاه مسائل مربوط به کنترل پذیری قضایی صلاحیت‌های اختیاری مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته‌اند. در ضمن مباحث نیم نگاهی به حقوق ایران نیز خواهیم داشت. فرضیه اساسی این مقاله بر این مبنا استوار است که برخلاف رویکرد سنتی مبتنی بر برداشت دایسی(پدر حقوق عمومی انگلستان) از حاکمیت قانون، امروزه در حقوق این کشور، صلاحدید معادل خودکامگی نیست، بلکه با شروع صلاحدید و اجرای مناسب آن ممکن است عدالت و با اجرای نامناسب آن خودکامگی آغاز شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Problem of Trojan Horse of Rule of Law: a Reflection on Judicial Review of Discretionary Power in England with look at Iranian Law

نویسنده [English]

  • Ali mashhadi
qom
چکیده [English]

The discretionary power theory in England administrative law through judicial decisions and precedents has been developed. Despite the traditional and pessimistic approach to this institution, the discretionary power theory is one of important tool for ensuring the correct and logical decisions. Traditionally based on the Dicey approach discretionary power, means as administrative tyranny. Nowadays the discretionary power can be interpreted as justice or as arbitrariness. In this paper we endeavor introduce the position and conceptual extent of discretionary power theory in the England public Law. So at first the concept and scope of discretionary power has been studied and then present types of discretion, judiciary control aspects, and the development of judiciary policies in England. The principal hypothesis of this study based on the reproduction new concept of discretionary powers. In conclusion we can say that in modern administrative law the discretionary powers not good or bad per se.
Key words: Discretionary Power, UK Administrative law, Discretion, Judicial review, Abuse of power, Iranian Law.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Discretionary Power
  • UK Administrative law
  • Judicial Review
  • Abuse of power
  • Iranian Law
آقایی‌طوق، مسلم و حسن لطفی،(1398)، حقوق اداری، انتشارات شرکت سهامی انتشار، چ اول.

فنازاد، رضا،(1391)، صلاحیت اختیاری و حاکمیت قانون، رساله دوره دکتری حقوق عمومی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی.

فنازاد، رضا،(1394). صلاحیت اختیاری در بستر حقوق عمومی مدرن، انتشارات خرسندی، چ اول.

متین دفتری، احمد(1388)، آیین دادرسی مدنی، ج اول، انتشارات مجد، چ سوم.

مشهدی، علی،(1390)،صلاحیت تخییری، انتشارات معاونت حقوقی ریاست جمهوری، چ اول، 1390.

مشهدی، علی، (1395)، قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در نظم حقوقی کنونی، انتشارات خرسندی، چ اول.

هداوند، مهدی و علی مشهدی(1389)، اصول حقوق اداری، معاونت حقوقی و توسعه قضایی قوه قضائیه، انتشارات خرسندی، چ اول.

رضایی‌زاده، محمد جواد و بوالفضل درویشوند،(1392)، «تأملی بر برخی بایسته­های تصمیم‌گیری اداری شخصی در پرتو آراء دیوان عدالت اداری»،فصلنامه دانش حقوق عمومی، ش8،. صص 123-122.
 
مشهدی، علی،(1389)، «توجیه و نقد کنترل‌پذیری صلاحیت‌های تخییری قوه مجریه»، فصلنامه اطلاع رسانی حقوقی،معاونت حقوقی ریاست جمهوری، سال ششم شماره 21 و22.

مشهدی، علی، آیت الله جلیلی مراد،(1398)، «معیارهای نظارت قضایی بر صلاحیت­های اختیاری مقامات اداری در حقوق ایران، فرانسه و آلمان»، فصلنامه حقوق اداری، ش 18، بهار 1398.

مشهدی، علی،(1395)، «تأملی بر نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر صلاحیت­های تشخیصی در پرتو ماد 64 قانون دیوان»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، ش 74.
Atkinson, William J.,(1978) «La Discrétion Administrative et la mise en oeuvre d'une politique», Les Cahiers de droit, vol. 19, n°
.
Barak, A.,(1987), Judicial Discretion ,Yale University Press.

Barnett, Hilaire, (2004), Constitutional & administrative law, p738,14ed.

Bell, J. (1992). Discretionary decision-making: A jurisprudential view. The Uses of Discretion, Clarendon Press, Oxford, 89-111.

Cane, P. (2000). «Merits Review and Judicial ReviewTheAat as Trojan Horse». Federal Law Review, 28(2), 213-244.

Craig, P. Administrative Law, Oxford University Press, 1994.

Dicey. A.V. (1961), The Law of the Constitution. London.

David Pollard, et al,(2007), Constitutional and administrative law, Oxford University Press.

Davis, KC,(1969), Discretionary Justice; a Preliminary Inquiry, Chicago, Illinois:Chicago UP.

10. Davis, M. S. (2000). Standards of Review: Judicial Review of Discretionary Decisionmaking. J. App. Prac. & Process, 2, 47.

11. De Smith, S.A.(1995), Judicial Review of Administrative Action.3rd ed. London: Stevens.

12. de Smith, S. A.(1972). "Judicial Review and Administrative Discretionary Powers." The Modern Law Review 35, no. 4: 415-418.

13. Follick .E. D,(1967), The Element of Discretion Inherent in Administrative Adjudication, Thesis, Blackstone School of Law.

14. Freund, E. (1928). Administrative powers over persons and property: A comparative survey. University of Chicago Press, Chicago.

15. Galligan, D. J. (1990). Discretionary powers: A legal study of official discretion. Oxford University Press, USA.

16. H.W.Arthurs,(1979) Rethinking Administrative Law: A Slightly Dicey Business,O.H.L.J.

17. Hadavand, M., & Mashhadi, A. (2013). Principles of Administrative Law. NewYork: Khorsandi, 85.

18. Hadavand, M., & Mashhadi, A. (2009), Principles of Administrative Law in the light of the judgments of the Administrative Justice Tribunal ( comparative study of French, German, Swiss, Egyptian, Lebanese, British, Korsandy &Judiciary Publication.
Keneth.FWarren,(2003) Administrative discretion, in Encyclopedia of public administration and public policy, Marcel Dekkar Inc, Springer, Vol 1.

20. Künnecke, M. (2007). Judicial review of discretionary powers. Tradition and Change in Administrative Law: An Anglo-German Comparison, Springer.

21. Linderfalk, U. (2016). »Good Faith and the Exercise of Treaty-Based Discretionary Powers«. Available at SSRN 2783644.

22. Luis,Silveria,(1995) »Administrative Discretion and Problems of Accountability, Proceedings«, 25th Colloquy on European Law, Oxford (United Kingdom).

23. Mashhadi, Ali,( 2012), Discretionary Powers, Directorate General for Research and Information of the Presidency.

24. Mashhadi, Ali.(2016), Procedure of the Administrative Justice Court of Iran in the order legal system, Korsandy Publication.

25. Mashhadi, Ali(2015), Reflection on the Judicial Review on Discretionary Power in Iranian Administrative Tribunal Court in the Framework Article 64 of Iranian Administrative Tribunal Act, Shahid Beheshti University Legal Research.

26. Mashhadi, Ali, (2010), "Justification and Criticism of Controllability of discretionary  Powers of the Executive", Quarterly Journal of Legal Information, Legal Vice President, Sixth Year, No. 21 and 22.

27. Mbatha, L., Grobler, B., &Loock, C. (2006).» Delegation of authority by school principals—an Education Law perspective«. Education as change, 10(1), 3-15.

28. Molot, Henry L.(1972), "The Self-Created Rule of Policy and Other Ways of Exercising Administrative Discretion." McGill LJ 18.

29. Moules, R. (2008). »Judicial review of prerogative Orders in Council: Recognizing the constitutional reality of executive legislation«. The Cambridge Law Journal, 67(01), 12-15.

30. Parchomiuk, Jerzy.(2108). "Abuse of Discretionary Powers in Administrative Law. Evolution of the Judicial Review Models: from “Administrative Morality” to the Principle of Proportionality." Časopis pro právnívědu a praxi 26, no. 3: 453-478.

31. Poole, T. (2010). »United Kingdom: the royal prerogative.«International journal of constitutional law, 8(1), 146-155.

32. . Rezaeizadeh, Mohammad Javad and Boalfazl Darvishvand, (2013), "Reflections on some requirements of personal administrative decision-making in the light of the opinions of the Court of Administrative Justice", Public Law Knowledge Quarterly, Vol. Pp. 123-122.

33. Scodro, M. A. (2005).» Deterrence and Implied Limits on Arbitral Power«. Duke Law Journal, 547-607.