فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

تحلیلی بر نظام دادرسی مالیاتی جدید در ایران با نگاهی به کد اروپایی رفتار خوب اداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق, واحد ارومیه, دانشگاه آزاد اسلامی, ارومیه, ایران.
2 دانشجوی دکترا، حقوق عمومی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانش آموخته مقطع کارشناسی ارشد حقوق عمومی، واحد ارومیه ، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران
10.22034/mral.2023.2005892.1488
چکیده
بخش قابل توجهی از دادرسی مالیاتی در ایران از طریق مراجع اداری انجام می‌شود و به همین جهت، روند مذکور می‌بایست با رعایت معیار‌ها و اصول «اداره خوب» باشد. در این راستا در مقاله حاضر به روش توصیفی-تحلیلی میزان انطباق قوانین و مقررات جاری کشور در زمینه دادرسی مالیاتی با لحاظ قانون جدید، با معیار‌های اداره خوب و کد رفتار خوب مالیاتی مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت این نتیجه حاصل شده است که با این‌که از بین معیارهای مذکور اصل قانونی بودن بیش‌تر از اصول دیگر رعایت می‌گردد ولی با این حال اصول بی طرفی و استقلال، استماع، دسترسی به پرونده و انتظار مشروع چندان مورد توجه قرار نگرفته و اصل رعایت مهلت معقول نیز علی‌رغم وجود احکام قانونی صرفا در بخشی‌ از دادرسی مالیاتی اجراء می‌گردد؛ اجرای اصل ارائه دلایل تصمیم اداری نیز چندان مطلوب به نظر نرسیده و به آن توجه نشده است؛ همچنین اصل تناسب در دادرسی مالیاتی به طور کلی مغفول مانده است؛ اصل جبران خسارت وارده به شهروندان نیز با توجه به پیش‌بینی در قانون و از طریق نهاد‌های نظارتی بر اداره، علی‌الخصوص دیوان عدالت اداری قابل اجراء می‌باشد. لذا اصول مذکور علی-رغم اصلاحات انجام شده در مقررات دادرسی مالیاتی و بهبود نسبی در آن، چندان مورد توجه و عنایت قرار نگرفته و همین امر لزوم بازنگری و اصلاح مقررات موجود و تدوین قوانین جدید از جمله قانون آئین دادرسی مالیاتی با نگاه بر حقوق مودی، جهت نیل به روند متناسب‌تر با استاندارد‌های روز دنیا را هویدا می‌سازد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

An analysis of the new tax proceedings in Iran with a look at the code of the European system of good administrative behavior

نویسندگان English

ali Hajipour Kondroud 1
امین Banazadeh Ardabili 2
‌roya moradi belarghou 3
1 Department of law
2 ,Ph.D. Student. in Public Law, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz,, Iran.
3 Graduated from Master's Degree in Public Law, Urmia Branch, Islamic Azad University, Urmia, Iran
چکیده English

Abstract

A large part of the tax proceedings in Iran is the responsibility of the administrative authorities, and for this reason, the said process should be in accordance with the standards and principles of "good administration". In this regard, in this article, the degree of compliance of the current laws and regulations of the country in the field of tax proceedings in terms of the new law, with the criteria of good administration, has been examined in the descriptive-analytical method, and finally the conclusion has been reached that although Among the mentioned criteria, the principle of legality is respected more than other principles, but despite this, the principles of impartiality and independence, hearing, access to the file and legitimate expectation have not been given much attention, and the principle of observing a reasonable deadline is also despite the existence Legal rulings are only implemented in a part of the tax proceedings The implementation of the principle of providing the reasons for the administrative decision has not been considered very desirable and has not been paid attention to; Also, the principle of proportionality in tax proceedings is generally neglected; The principle of compensation for the damage caused to the citizens is also enforceable according to the provision in the law and through the supervisory institutions of the administration, especially the Administrative Court of Justice. Therefore, despite the reforms in tax proceedings and little improvement, the aforementioned principles have not been given much attention and care, and this necessitates the review and

کلیدواژه‌ها English

New Tax litigation
Iranian law
European Charter of Good administrative Behavior European Code of Good Tax Behavior
Challenges
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، تهران: دانشگاه تهران،
عطریان، فرامرز، حقوق اداری تطبیقی، اداره خوب؛ مطالعه تطبیقی نظام حقوقی ایران و اتحادیه اروپا، تهران: میزان، 1396.
قاضی شریعت‌پناهی، سید ابوالفضل، حقوق اساسی و نهاد­های سیاسی، تهران: میزان،1383 .
کریمی، خدیجه، عدالت اداری، تهران: میزان، 1395.
موسی‌زاده، ابراهیم، حقوق اداری، تهران: دادگستر، 1398.
هاشمی، سید محمد، حقوق بشر و آزادی‌های عمومی، تهران: میزان، 1391.
هداوند، مهدی، حقوق اداری تطبیقی، تهران: سمت، 1398.
هداوند، مهدی و علی مشهدی، اصول حقوق اداری، تهران: خرسندی، 1391.
ب) مقاله
بنازاده اردبیلی، امین، ناصر رهبر فرش‌پیرا و علی حاجی‌پور کندرود، «قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ­ها در پرتو اصول و معیار­های اداره خوب»، فصل­نامه علمی پژوهش­های نوین حقوق اداری، تابستان 1400، شماره 8.
خسروی، حسن و محمدجواد حسینی، «سرآغازی بر حقوق بشر اداری»، فصل­نامه علمی پژوهش­های نوین حقوق اداری، زمستان 1399، شماره 5.
رحمانی، زهره، «مطالعه تطبیقی حق اداره خوب در کد اروپایی رفتار خوب اداری و نظام حقوقی ایران با تأکید بر دو اصل قانونی بودن و تناسب»، فصل‌نامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، تابستان 1399، شماره 3.
رستمی، ولی و داوود کاظمی، «ارزیابی اصول «حق دفاع» و «علنی بودن» دادرسی مالیاتی در نظام حقوقی ایران و انگلستان»، فصل­نامه مطالعات حقوق عمومی، دوره چهل و نهم، زمستان 1398، شماره
رستمی، ولی و داوود کاظمی، «مبانی و ابعاد حق دادخواهی مالیاتی در حقوق ایران و انگلستان»، فصل­نامه پژوهش­های حقوق تطبیقی، دوره بیستم، پاییز 1395، شماره 3.
رستمی، ولی، سید محمدمهدی غمامی و حمیدرضا سلیمی، «انتظار مشروع در نظام حقوق اداری»، فصل­نامه مطالعات حقوق عمومی، دوره پنجاه و دوم، بهار 1401، شماره 1.
رضایی‌زاده، محمدجواد و فرامرز عطریان، «اصل الزام به ارائه دلایل تصمیمات اداری در پرتو مفهوم اداره خوب: مطالعه تطبیقی نظام حقوقی ایران و اتحادیه اروپا»، فصل‌نامه دانش حقوق عمومی، زمستان 1393، شماره 91.
ضیایی، رضوان، قدرت‌الله نوروزی و سید عبادالله جهان‌بین، «تأملی بر حق مکتسب در پرتو آرای دیوان عدالت اداری»، فصل­نامه حقوق اداری، تابستان 1394، شماره 8.
قلی، باقر، علی‌رضا انتظاری نجف‌آبادی و سعید شریعتی فرانی، «مبانی مسئولیت مدنی مأموران مالیاتی»، پژوهش‌نامه مالیات، دوره نود و هفتم، بهار 1400، شماره 49.
ج) قانون و مقررات
آیین­نامه اجرایی ماده 219 قانون مالیات­های مستقیم.
بخش­نامه­های سازمان امور مالیاتی کشور.
بخش­نامه­های وزارت امور اقتصادی دارایی.
دستورالعمل دادرسی مالیاتی مصوب 1387.
قانون برنامه پنج‌ساله توسعه جمهوری اسلامی ایران، مصوب 1389.
قانون پایانه­های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، مصوب 1398.
قانون مالیات بر ارزش افزوده، مصوب 1387.
قانون مالیات بر ارزش افزوده، مصوب 1400.
قانون مالیات­های مستقیم، مصوب 1366 با اصلاحات و اضافات بعدی.
قانون مسئولیت مدنی، مصوب 1339.
د) پایگاه اینترنتی
سایت دیوان عدالت اداری: divan-edalat.ir.
سایت روزنامه رسمی کشور: rrk.ir.
سایت سازمان امور مالیاتی کشور: inta.tax.gov.ir.
سایت قوانین و مقررات کشور: rrk.ir.
 
2.latin source
A)Book
Hofmann, C.H., Herwig and Gerard, C. Rowe, and Alexander H. Turk, Administrative Law and Policy of the European Union. Oxford: Oxford University Press, 2012.
Leach, P., Taking case to the European Court of Human convention on Human Rights, 2nd Ed. London: Oxford University, 2005.
Stott, David, and Felix, Alexandra, Principles of Administrative Law, London: Cavendish Publishing Limited, 1997.
Thomas, R., Legitimate Expectations and Proportionality in Administrative Law, Oxford: Hart Publishing, 2000.
 
B) Article
Livio, G. and Gergeta Modiga and Gabriel Avramescu, The Right of Access its Own File”, Acta universitatis danubius, No. 6, 2012, 111-116.
Papayannis, D., “Independence, impartiality and neutrality in legal adjudication”, Journals open edition, No. 28, 2016, 33-52.
Stein, R., “Rule of Law: what does it mean?”, The Minnesota Journal of Int'l Law, No. 18, 2009, 293-303.
C) Law
European Code of Good Tax Behavior.
The Charter of Fundamental Rights of the European Union, adopted in December 2000 at the Nice Summit.
The European Ombudsman, The European Code of Good Administrative Behavior, 2001, office for official publications of the European Communities (L-2985 Luxembourg, 16 pages).
D)Website
Aqib Aslam, Mohd, Principles of Natural Justice in the Light of Administrative Law, Legalserviceindia:www. galserviceindia.com. (last visited on 22/02/2020)
دوره 6، شماره 19
سال ششم، شماره نوزدهم، تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 385-412

  • تاریخ دریافت 08 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 12 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 04 مهر 1402