فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

بررسی ساختار و حدود صلاحیت اداری استانداران با مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و عراق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران
2 گروه حقوق عمومی،،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران
3 حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران
10.22034/mral.2023.2005445.1487
چکیده
یکی از نهادهای اصلی قوه مجریه در کشورهایی که در آنها قانون اساسی مدون حاکم است، نهاد استانداری می باشد. در کشور ایران، استانداری زیر نظر وزارت کشور و تحت تدابیر و فرامین ریاست جمهوری مشغول به فعالیت می باشد و در کشور عراق نظام شورایی آن، نقش مهمی در تعیین استاندار و وضع قوانین و مقررات اداره استان را برعهده دارد. نقش تاثیرگذار نظام شورایی بر نهاد مهم قوه مجریه میباشد که روند اداری متفاوتی نسبت به حقوق ایران، شکل داده و نظام فدرالی کشور عراق براساس قانون اساسی این کشور، اختیارات اداری گسترده ای را به استانداران داده است. هدف این پژوهش آن بود که ساختار و حدود صلاحیت اداری استانداران در حقوق ایران و عراق را به صورت تطبیقی مورد بررسی قرار دهد. برهمین اساس پرسش اصلی پژوهش آن است که آیا ساختار و حدود صلاحیت اداری استانداران در حقوق ایران و عراق تفاوت دارد؟ با استفاده از منابع کتابخانه ای و به روش توصیفی و تحلیلی ضمن پاسخ به سؤال مذکور بیان گردید که با توجه به شرایط و وضعیت حکومت، ساختار و حدود صلاحیت اداری استانداران در حقوق ایران و عراق متفاوت است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the structure and limits of the administrative authority of governors with a comparative study in the laws of Iran and Iraq

نویسندگان English

Ali Faghih Habibi 1
Vajiheh Mohseni 2
Hashem Mohammad Sarhan 3
1 Department of Public Law, Islamic Azad University, Tehran South Branch, Tehran, Iran
2 Department of Public Law, Islamic Azad University, Tehran Branch, Tehran, Iran
3 Public Law, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran
چکیده English

One of the main institutions of the executive branch in the countries where the codified constitution rules is the governorate institution. In Iran, the governorate operates under the supervision of the Ministry of Interior and under the measures and decrees of the president, and in Iraq, its council system plays an important role in determining the governor and establishing the rules and regulations of the province administration. The influential role of the council system is on the important institution of the executive branch, which has formed a different administrative process compared to Iran's laws, and the federal system of Iraq, based on the constitution of this country, has given extensive administrative powers to the governors. The purpose of this research was to investigate the structure and limits of the administrative authority of the governors in Iran and Iraq in a comparative manner. Based on this, the main question of the research is whether the structure and limits of the administrative authority of governors are different in the laws of Iran and Iraq? By using library resources and descriptive and analytical methods, while answering the mentioned question, it was stated that according to the conditions and state of the government, the structure and limits of the administrative authority of the governors are different in Iran and Iraq.

کلیدواژه‌ها English

Jurisdiction authority
governors
Iran'
Iraq'
s law
امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد 2)، چاپ اول، تهران: میزان، 1391.
انصاری، ولی‌الله، کلیات حقوق اداری، تهران: میزان، 1374.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، چاپ شانزدهم، تهران: سمت، 1390.
مقیمی، محمد، اداره امور حکومت‌های محلی، تهران: دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، 1382.
ب) مقاله
پروین، خیرالله و آرین پتفت، «حدود نظارت تقنینی بر مصوبات هیئت وزیران با تأکید بر اصول 85 و 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصل‌نامه مطالعات حقوقی عمومی، دوره چهل و پنجم، شماره 1، 1394.
تقی‌زاده، جواد، مرتضی نجابت‌خواه و سجاد فولادوند، «مفهوم ضرورت در اصل هشتاد و پنجم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، فصل‌نامه دانش حقوق عمومی، دوره پنجم، شماره 16، 1395.
کاظمی، سید علی‌اصغر و ابراهیم گلشن، «جایگاه دولت (قوه مجریه) در نظام جمهوری اسلامی ایران»، نشریه آینده‌پژوهی مدیریت، شماره 2، 1380.
مهرورز، محمودرضا، ایرج حسینی صدرآبادی و عطاءالله محمدی ملقرنی، «نقش سازمان بازرسی کل کشور در پیش‌گیری از تخلفات اداری با رویکرد نظارت‌گریزی مدیران»، فصل‌نامه مطالعات بین‌رشته‌ای دانش راهبردی، شماره 48، 1401.
نجفی، مهدی، «بررسی تحلیل انتقادی اصل 85 قانون اساسی»، فصل‌نامه قانون‌یار، شماره 8، 1397.
ج) پایان‌نامه
شوشتری، هادی، «بررسی وظایف استانداران و فرمانداران در نظام اداری جمهوری اسلامی ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 1385.
عربی
الف) کتاب
ابوزید، محمد عبدالمجید، مبادی فی الانظمه السیاسیه المعاصره (دراسه المقارنه)، قاهره: دار النهضه العربیه، 1996.
باسم، حسین، الاستقرار الأمنی فی العراق، مقاربه فی مفهوم المعضله الأمنیة (قسم الدراسات السیاسیه)، جامعه کربلاء: مرکز الدراسات الاستراتیجیة، 2019.
البدیری، اسماعیل و محمد هدام العامری، التنظیم القانونی للاختصاص الرقابی لرؤساء الوحدات الإداریه فی القانون العراقی (دراسه المقارنه)، جامعه بابل: کلیه القانون، العدد الثانی، 2022.
بدیر، علیم حمد، عصام­ عبدالوهاب ­البرزنجی و مهدی­ یاسین السلامی، مبادی ­و احکام­ القانون ­الإداری، الطبعه الجدیدة، بغداد، 2008.
جبر الحافظ، عبدالعظیم، اشکالیه النظام السیاسی البرلمانی فی دستور جمهوری العراق، جامعه النهرین: کلیه العلوم السیاسی، 2015.
سعد عمران، علی، القضا الاداریه العراقی و المقارن، بغداد: مکتب السنهوری، 2011.
شیحا، ابراهیم عبدالعزیز، النظم السیاسیه لدول و الحکومات، بغداد: منشاۀ المعارف بالاسکندریه، 2006.
شیحا، ابراهیم عبدالعزیز، النظم السیاسیة و القانون الدستوری، بغداد: منشاۀ المعارف بالاسکندریه، 2012.
الطماوی، سلیمان محمد، النظریه العامه للقرارات الاداریه (دراسه المقارنه)، مصر: دار الفکر العربی، 1957.
عبدالمحمدی، یحیی غازی، النظام البرلمانی العراقی فی ظل دستور 2005، بغداد: جامعه ­الشرق الاوسط، کلیه الحقوق، 2017.
عبود، امیر عبدالله احمد، اختصاصات مجلس المحافظات غیر المنتظمه فی اقلیم و الرقابه علیها، بغداد: مکتب القانون المقارن، 2014.
علی، خالد رشید، نظره تحلیله لاختیار المحافظ و اختصاصاته علی وفق قانون المحافظات غیر المنتظمه فی اقلیم، بحث منشور فی مجله العلوم القانونیه، بغداد: کلیه القانون، عدد 241،
القیسی، حنان محمد، نظام الاداره اللامرکزیه و مجالس المحافظات فی العراق، مجله الملتقی، بحث منشور، بغداد: دار الکتاب و الوثائق، 2008.
ب) مقاله
خضیر الخفاجی، سلیم نعیم، «الرقابه القضائیه على دستوریه القوانین فی الدساتیر العراقیة»، مجله أهل البیت (علیهم السلام)، العدد 8، 2009.
العبودی، عثمان سلمان، «تفویض الاختصاص و تطبیقاته فی شئون الوظیفه العامه»، مجله القانون و القضا، العدد الثالث، بغداد، 2010.
ناجی، اقبال سعید، «المرکزیه الاداریه فی دستور جمهوریه العراق 2005»، مجله العلوم القانونیه، 2020.
دوره 6، شماره 19
سال ششم، شماره نوزدهم، تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 435-462

  • تاریخ دریافت 14 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 13 شهریور 1402
  • تاریخ پذیرش 04 مهر 1402