فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

بررسی برابری زن و مرد در حقوق استخدامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق خصوصی ،واحد گرگان،، دانشگاه آزاد اسلامی،گرگان، ایران.
2 استادیارگروه الهیات، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران.(نویسنده مسئول)
3 استادیار گروه حقوق ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی ، دانشگاه گلستان ، گرگان ، ایران.
10.22034/mral.2023.2007635.1495
چکیده
همواره یکی از موضوعات بسیار مهمی که در حقوق بین‌الملل و در سطح حقوق نوشته اکثر کشورها مطرح گردیده است، موضوع برابری زن و مرد است که این موضوع در حیطه‌ی قوانین استخدامی از اهمیت اساسی برخوردار می‌باشد و در این راستا دولت ها رسالت بسیار مهمی را در عرصه ی تحقق حقوق شهروندی، عدالت، اصل تساوی و... دارند. موضوع برابری زنان و مردان در بحث استخدامی در حقوق ایران به عنوان یک اصل بسیار مهمی است که متأسفانه قوانین جامع و کاملی با ضمانت اجرای مؤثر در این زمینه یافت نمی‌شود و تنها چند مقرره و سند بین المللی دیده می‌شود که چالش‌هایی را به دنبال دارد. مطابق نص صریح اصل 28 قانون اساسی، هر انسانی اعم از زن و مرد، حق اشتغال خواهد داشت و البته شغل وی نمی‌بایست منافاتی با شریعت اسلام و قوانین کشور داشته باشد. از این رو هدف از نگارش مقاله پیش رو بررسی برابری زن و مرد در حقوق استخدامی به روش تحلیلی و توصیفی است که به این یافته دست یافتیم که با توجه به پذیرش تساوی و برابری زن و مرد در حقوق استخدامی قوانین منسجمی در حقوق ایران دیده نمی‌شود و این موضوع قوه مجریه و مقننه را مجاب به وضع آیین‌نامه ها و قوانین خاص در این راستا می نماید و از جهاتی نمی‌توان در قوانین استخدامی، زنان را مجاب به پذیرش اشتغال در موضوعات بر خلاف شرع نمود که این امر نیازمند تدقیق در قانونگذاری است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the equality of men and women in employment rights

نویسندگان English

fateme estabar 1
saleh yamrali 2
majid safavi 3
1 PhD student, Department of Private Law, Gorgan Branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Theology, Gonbad Kavos University, Gonbad Kavos, Iran. (Corresponding author)
3 Assistant Professor, Department of Law, Faculty of Humanities and Social Sciences, Golestan University, Gorgan, Iran.
چکیده English

One of the most important issues that has been raised in international law and at the level of written laws of most countries is the issue of equality between men and women, which is of fundamental importance in the field of employment laws, and in this regard, governments have a very important mission in the field of realizing citizenship rights, justice, the principle of equality, etc. The issue of equality between men and women in the employment debate is a very important principle in Iranian law, unfortunately, there are no comprehensive and complete laws guaranteeing effective implementation in this field, and only a few regulations and international documents are seen, which lead to challenges. According to the explicit text of Article 28 of the Constitution, every person, both men and women, has the right to work, and of course, his work should not be in conflict with the Islamic Sharia and the laws of the country. Therefore, the purpose of writing the following article is to examine the equality of men and women in employment rights in an analytical and descriptive way, and we have found that, due to the acceptance of equality and equality of men and women in employment rights, there are no consistent laws in Iranian law, and this issue compels the executive and legislature to establish regulations and special laws in this regard, and in some ways,

کلیدواژه‌ها English

Job
employment
justice
gender equality
fairness
امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد 1)، تهران: میزان، 1387.
بسته‏نگار، محمّد، حقوق بشر از منظر اندیشمندان، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1380.
دهخدا، علی‌اکبر، لغت‌نامه، تهران: دانشگاه تهران، 1377.
زاهدی، فضل‏الله، بررسی تطبیقی شرایط کار زنان، تهران: مؤسسه کار و تأمین اجتماعی، 1381.
شریعتی، روح‌الله، قواعد فقه سیاسی، قم، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، 1387.
مصباح، محمدتقی، حکومت اسلامی و ولایت فقیه، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی، 1369.
ناصرزاده، هوشنگ، اعلامیههای حقوق بشر، تهران: ماجد، 1372.
ب) مقاله
افشاری، فاطمه، «شرط التزام عملی به احکام اسلام حجاب در استخدام دولتی: نقد و بررسی رأی دیوان عدالت اداری»، اندیشه­های حقوق عمومی، سال دهم، شماره 2، 1400.
بلوردی، طیبه، «بررسی فقهی و حقوقی تبعیض شغلی زنان با تأکید بر امنیت شغلی»، فصل‌نامه علمی و پژوهشی زن و جامعه، سال یازدهم، 1399، شماره 3.
حسنوند، محمد و مینا اکبری، «گذار از قاعده تقنینی به قاعده­گذاری قضایی در رویه قضایی دیوان عدالت اداری با تأکید بر حقوق استخدامی»، مجله حقوقی دادگستری، دوره هشتاد و چهارم، شماره 112، 1399.
حسینی، سید ابراهیم، 1379، «فمینیزم علیه زنان»، کتاب نقد، 1379، شماره 17.
خان‌باشی، محمد، 1394، «کار شایسته و منابع شایسته انسانی»، ماه‌نامه اجتماعی، اقتصادی، علمی و فرهنگی کار و جامعه، 1394، شماره 182.
خسروی، ملک‌تاج، «مشارکت سیاسی زنان و توسعه سیاسی»، علوم سیاسی و روابط بین­الملل، سال اول، شماره 4، 1386.
خیری‌دوست لنگری، زهرا و همکاران، «درآمدی بر مبانی نظری شاخص توان‌مندسازی زنان»، زنان و خانواده، سال چهاردهم، شماره 48، 1398.
رستمی، ولی، «نقد و بررسی حقوقی ورود به خدمت و استخدام در قانون مدیریت خدمات کشوری (فصل­های ششم و هفتم)»، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه­های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال دهم، شماره 2، 1389.
رضایی­زاده، محمدجواد و منصور پرکاله، «بررسی حقوقی ضوابط و معیارهای استخدام عمومی در ایران و کانادا»، فصل‌نامه حقوق، دوره چهل و یکم، شماره 2، 1390.
سعیدی، داوود و محمدرضا کیخا، «وجاهت شرط تأهل در استخدامی برخی مشاغل»، مطالعات فقه و حقوق اسلامی، سال نهم، شماره 16، 1396.
سهراب‌لو، علی و حسن لطفی، «بومی‌گزینی در آزمون­های استخدامی در پرتو اصول حاکم بر استخدام دستگاه­های دولتی و قوانین موضوعه»، فصل‌نامه حقوق اداری، سال ششم، شماره 18، 1398.
سیدباقری، سید کاظم، «راهبرد برابری فرصت­ها و امکانات در عدالت سیاسی با تأکید بر قرآن کریم»، سپهر سیاست، سال پنجم، شماره 15، 1397.
فرهادی‌نژاد، محسن و همکاران، «بررسی وضعیت موجود و ترسیم وضعیت مطلوب نظام انتصاب در سازمان­های دولتی ایران»، پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، دوره دوازدهم، شماره 2، 1401.
صباحی گراغانی، معین و همکاران، «تأملی بر مفهوم برابری در نظام حقوقی ایران با رویکردی به اسناد فراملی»، پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، سال 22، شماره 53، 1400.
غمامی، سید محمدمهدی و حسین عزیزی، «مبانی و اصول عدالت استخدامی در نظام حقوقی اسلام»، فصل‌نامه حقوق ادارِی، سال اول، شماره 4، 1393.
گرجی ازندریانی، علی‌اکبر و همکاران، «دلایل موجهه اولویت­های استخدامی ایثارگران و کهنه‌سربازان در حقوق ایران و آمریکا»، مجله حقوق بشر، جلد هفتم، شماره 2، 1391.
نقدی، اسدالله و خاطره ترکمان، «بررسی تعارض­های شغلی زنان شاغل در نظام دیوان­سالاری (مورد مطالعه: اداره شهرهای منتخب شهر همدان)»، جامعه­شناسی کاربردی، سال بیست و هشتم، شماره 67، 1396.
یاوری، اسدالله و مصطفی رضایی، «ارزیابی مؤلفه‌های عدالت استخدامی در ورود به خدمت در ایران و انگلستان»، فصل‌نامه حقوق اداری، سال نهم، شماره 30، 1401.
ج) پایان‌نامه
آزمند، زینب، «آزادی کار و حق اشتغال زنان در نظام حقوقی ایران و بازتاب آن در برنامه‌های توسعه»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، رشته حقوق عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بندرعباس، 1394.
رستمی چورسی، نسرین، «بررسی فقهی ـ حقوقی اشتغال بانوان با تأکید بر هست‌ها و بایدهای شغلی در ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق، مؤسسه آموزش عالی آفاق، 1398.
صادقی کبریا، جعفر، «رعایت اصل برابری در قوانین و مقررات استخدامی ایران»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه آموزش عالی راهیان نوین دانش، ساری، 1400.
عربی
رمضان البوطی، محمدسعید، ضوابط المصلحه فی شریعه الاسلّمیه، بیروت: مؤسسه الرسالیه، 1992.
شائلی، فتوح، حمایه المرأه فى قوانین العمل و الوظیفه العامه، قاهره، الطبعه الاولی، 2012.
عمید، مکرم، المرأة؛ تمکین و شراکه فی قانون الخدمه المدنیه، قاهره: مکتب الشکاوی، 2022.
موسوی خمینی، سید روح‌الله، کتاب البیع (جلد 2)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، 1388.
 
3.Latin Source
Lemiere, S., Le partage entre emploi et famille et entre femmes et hommes: une question de politique, Regards croisés sur l’économie, n°15, Paris: La Découverte, 2014.
Lepinard, E., From Breaking the Rules to Making the Rule: the adoption and diffusion of gender quotas in France, working paper series, Law Department, European University institute, Florence, 2015.
Marion Le Roux and Ji Eun Kaela Kim, New Gender Equality Obligations Established, Paris, Capstan Avocats, 2019.
OUTI KÄRKKÄINEN, ETF, WOMEN AND WORK IN EGYPT TOURISM AND ICT SECTORS: A CASE STUDY, 2010.
Rick Penn-Kraus, Barriers to employment tha women face in Egypt, avalaible at:rand. Org.,2015.
دوره 6، شماره 20
سال ششم، شماره بیستم، پاییز 1403
پاییز 1403
صفحه 195-222

  • تاریخ دریافت 22 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 17 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 30 آبان 1402