فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

هم‌سنجی صلاحیت و اداره شورای شهر با مجلس شورای اسلامی و ارائه الگوی شایسته

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار دانشگاه تبریز
2 کارشناسی ارشد حقوق عمومی دانشگاه تبریز کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه تهران
3 وکیل دادگستری
10.22034/mral.2023.2006990.1492
چکیده
اصل هفتم قانون اساسی شوراهای محلی را در ردیف مجلس شورای اسلامی از ارکان تصمیم‌گیری و اداره امور کشور دانسته است. مشارکت در تصمیم‌گیری و اداره کشور مستلزم وجود اختیار و قدرت می‌باشد. از آن جایی که شوراهای محلی در واقع پارلمان محلی می‌باشند، آیا شوراهای محلی به مانند مجلس شورای اسلامی واجد اختیارات و قدرت کافی برای ایفای این نقش اساسی و بنیادین خود می‌باشد و چگونه می‌توان از مجلس شورای اسلامی الگوی مناسب برای حکمرانی بهتر شوراها به دست آورد. در جهت روشن‌تر شدن مطلب نگاهی گذرا به تشابهات و تفاوت‌های شورای‌های شهر و مجلس شورای اسلامی ضروری است. در قالب مقرراتی که هم اکنون لازم‌الاجرا می‌باشند، شوراهای محلی از لحاظ، مقید بودن کلیه مصوبات با موازین اسلام، انتخاب مستقیم توسط مردم، جنبه مشورتی، نظارتی و عضویت اقلیت‌های مذهبی همانند مجلس شورای اسلامی است. این در حالی است که با ملاحظه مقررات مربوط به شورای اسلامی در می‌یابیم که از جنبه حدود وضع مصوبات، صلاحیت، علنی‌ بودن، سلب عضویت و انحلال با مجلس شورای اسلامی قابل مقایسه نیستند. در نوشتار حاضر با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و شیوه کتابخانه ای به این نتیجه می‌رسیم که بهبود الگوی حاکم بر اداره شورای شهر از رهگذر الگوبرداری از مجلس شورای اسلامی و اِعمال برخی الگوهای نوین امکان پذیر می باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Comparing the competence and administration of the city council with the parliament of the Islamic of Iran and presenting a worthy model

نویسندگان English

Mohammad Mazhari 1
Reza Hosseinzadeh 2
seyed ali mousavi 3
1 Assistant Professor, University of Tabriz
2 M.A. pubic law/ Tabriz university & MA. private law/ Tehran university
3 lawyer
چکیده English

In the 7th principle of the Constitution, local councils are considered at the level of Islamic Consultative Assembly as one of the main decision-making bodies of the country. Participating in decision-making and running the country requires authority and power. Since local councils are actually local parliaments, have the local councils like the parliament enough authority and power to fulfill this fundamental role and how to obtain a suitable model from the parliament for better governance of councils. In order to clarify the issue, it’s necessary to consider the similarities and differences of the local councils and Islamic assembly. They are similar in terms of the legal regulations that are enforceable, the bounding of all approvals on the Islamic laws, being directly selected by people, the consultative and supervisory aspect and the membership of minorities. However, the local councils differ in terms of the limits of legislation, competency, publicity, cancellation of membership and dissolution. Therefore, the local councils are considered as the entity with just consultative and cooperative nature and without the least supervisory or decision making and governance power.

کلیدواژه‌ها English

Constitution
The Law of Islamic Councils
Islamic Consultative Assembly
Islamic Councils
امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد 1)، چاپ نهم، تهران: میزان، 1388.
آقایی طوق، مسلم و حسن لطفی، حقوق اداری (جلد 1)، تهران: شرکت سهامی انتشار، 1398.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، تهران: سمت، 1387.
عباسی، بیژن، حقوق اداری، چاپ اول، تهران: دادگستر، 1389.
عمید زنجانی، عباس‌علی، کلیات حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ سوم، تهران: مجد، 1387.
فتحی، محمد و کاظم کوهی اصفهانی، قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به همراه نظرات تفسیری شورای نگهبان، چاپ اول، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان، 1397.
فقیه لاریجانی، فرهنگ، حقوق روابط شورا و شهرداری، چاپ دوم، تهران: مجد، 1392.
قاضی، ابوالفضل، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: میزان، 1383.
مظهری، محمد، حقوق شهری، تهران: آیدین، 1396.
هاشمی، سید محمد، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران (جلد 2)، چاپ بیست و سوم، تهران: میزان، 1391.
ب) مقاله
اصلانی، فیروز و علی سهراب‌لو، «کارکردهای نهاد شورا در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران»، فصل‌نامه مطالعات حقوق عمومی، شماره 3، 1394:405-427.
بیگی، جمال و محمدحسن فرخی، «بازشناسی حقوق اقلیت‌های مذهبی در حکومت اسلامی با تأکید بر حق انتخاب دین و آزادی عقیده»، اولین همایش ملی پژوهش‌های نوین در حوزه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ایران (تهران)، 1394.
تقی­زاده، جواد، مرتضی نجابت‌خواه و کوثر آملی جلودار، «مراجع تشخیص انحراف و اعلام انحلال شوراهای محلی در حقوق ایران»، دو فصل‌نامه حقوق اداری، شماره 10، 1395: 80-60.
جواهری طهرانی، محمد، « شرح مبسوط قانون اساسی شرح اصل هفتاد و ‌یکم قانون اساسی»، گزارش پژوهشی، تهران: پژوهشکده شورای نگهبان، 1393.
حبیب­نژاد، سید احمد، «بررسی حقوقی شوراهای اسلامی شهر در پرتو اصول تمرکززدایی»، نشریه فقه و حقوق، شماره 20، 1388: 131-111.
حسامی، شاهین، «نظارت قیمومیتی در ساختار اداری ایران»، همایش ملی ارتقای کارآمدی دیوان عدالت اداری در نظارت بر مقررات اداری، 1401.
رستمی، ولی و مجتبی حسینی‌پور اردکانی، «جایگاه شوراهای اسلامی کشور در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران»، فصل‌نامه دانش حقوق مدنی، شماره 5، 1392: 60-41.
رومینا، ابراهیم، «تأثیر تخصص­گرایی بر کارکرد دولت محلی، نمونه: شورای اسلامی شهر تهران»، فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 3، 1395: 55-43.
عامری، زهرا، احمد خسروی و محمدباقر مقدسی، «مؤلفه­های بودجه­ریزی شهری؛ مشارکتی شایسته با نگاهی به نظام حقوقی ایران»، فصل‌نامه حقوق اداری، شماره ۱۹، 1398: 96-79.
عامری، معصومه و زهرا عامری، «بررسی مقایسه‌ای فرآیند اجرای بودجه شهرداری­ها در ایران و فرانسه»، فصل‌نامه پژوهش حقوق عمومی، شماره ۶۰، 1397: 236-207.
فقیه لاریجانی، فرهنگ، «دوگانگی شخصیت حقوقی شورای شهر و شهرداری؛ آسیب‌شناسی ساختاری نهاد محلی در ایران»، فصل‌نامه مطالعات حقوق عمومی، دوره پنجاه و دوم، شماره 4، 1401: 2095-2109.
قدیری اصل، باقر، «تحول بودجه و بودجه‌نویسی در جهان و ایران»، مجلس و پژوهش، شماره 31، 1380 :22-9 .
کاویانی، محمد‌هادی، «بررسی مسئله انحلال مجلس خبرگان رهبری و مجلس شورای اسلامی از سوی مقام رهبری»، اندیشه‌های حقوق خصوصی، شماره 12، 1387: 188-165.
گرجی ازندریانی، علی‌اکبر و محسن ابوالحسنی، «نقش شورا در مدیریت امور عمومی؛ تصمیم­گیر یا تصمیم­ساز؟»، فصل‌نامه دانش حقوق عمومی، شماره ۱۳، 1395 :133-109.
صبوری کاشانی، منوچهر، «تصمیم­گیری و مشارکت: بررسی انجمن‌های شهر در نظام کنونی عدم تمرکز»، مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، شماره 30، 1354.
نوروزی، غلام‌رضا، «وظایف قانونی شوراها»، ماه‌نامه شهرداری­ها، شماره 28، 1378.
نوروزی، غلام‌رضا، «آسیب‌شناسی شوراها»، ماه‌نامه شهرداری­ها، شماره 30، 1380.
واعظی، سید مجتبی و سارا فدایی، «مطالعه تطبیقی الگوهای عدم تمرکز در فرانسه، انگلستان و آمریکا با نگاهی کوتاه به ایران»، دو فصل‌نامه حقوق اساسی، شماره ۲۸، 1396: 147-121.
هاشمی، سید مناف و محمدحسین بوچانی، «الزامات تحول رابطه قوه مقننه و مجریه با مدیریت­های محلی در افق ۱۴۰۴ جمهوری اسلامی ایران»، فصل‌نامه مطالعات میان‌رشته­ای در علوم انسانی، شماره 3، 1391 :119-89.
همتی، مجتبی، «بررسی و تحلیل ارکان حکومت محلی در ژاپن»، فصل‌نامه حقوق اداری، شماره ۱۵، ۱۳۹۷: 156-125.
عربی
طباطبایی، سید محمدکاظم، تکمله العروه الوثقی (جلد 1)، چاپ اول، قم، ناشر: مکتبه الدواری، 1414.
 
3. Latin Source
Cobb, Charles R., “specialization, Exchange and power in small-scale societies”, Research in Economic Anthropology, )17(, 1996.
Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR), St. Clair College,2014, Local government in Japan, available in:www.clair.or.jp.
Devas, Nick, Ian Blore & Richard Slater, Municipalities and finance: A source book for capacity building , London: Routledge, 2004.
Peregrine, Peter, )1991) “Some Political Aspects of Specializations”. World Archaeology, 23, 1991.
Yaghi, Abdulfattah, “Good Governance Practices by Local Administration in Jordan and USA”, International Journal of Rural Management,)4(, 2008.
دوره 6، شماره 20
سال ششم، شماره بیستم، پاییز 1403
پاییز 1403
صفحه 133-166

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1402
  • تاریخ بازنگری 11 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 30 آبان 1402