فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

پیشگیری وضعی از فساد اداری در نظام بانکی ایران با تاکید بر اختلاس

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشکده حقوق و معارف اسلامی، دانشگاه امام صادق علیه اسلام، تهران، ایران
2 گروه مدیریت گرایش تحقیق و توسعه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
10.22034/mral.2024.2012461.1520
چکیده
زمینه و هدف: فساد اداری و به ویژه اختلاس در نظام بانکی از معضلات پیش روی نظام اداری و بانکی است که آثار و تبعات منفی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی متعددی به دنبال دارد. در این مقله تلاش شده به بررسی نقش پیشگیری وضعی در مقالبه با این پدیده پرداخته شود.

روش شناسی: مقاله حاضر توصیفی - تحلیلی بوده و از روش کتابخانه‌ای به بررسی موضوع مقاله پرداخته شده است.

یافته‌ها و نتایج: ارتقا عوامل مؤثر محیطی، استفاده از فن آوری اطلاعات، توسعه روزافزون رسانه‌های آزاد و تسهیل دسترسی به آنها، ایجاد نهادهای نظارت و کنترل رسمی، تقویت نظارت نهادهای غیر دولتی، مدیریت وجوه عمومی و تنظیم جدولهای مالی و خصوصی سازی نظام بانکی کشور مهمترین سازوکاری پیشگیری وضعی از فساد اداری و اختلاس در نظام بانکی ایران است. فساد اداری از جمله اختلاس در نظام بانکی نتیجه سوءاستفاده مالی در بین مقامات و کارکنان بانکی و عدم کفایت پیشگیری کیفری و اجتماعی در جلوگیری از جرم بوده و پیشگیری وضعی را در اولویت قرار می دهد. شفافیت مقررات در نظام بانکی و نظارت مستمر بر عملکرد بانک ها از جمله تدابیر پیشگیرانه ی وضعی محسوب می شود که لازم است با جدیدت دنبال شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Situational prevention of administrative corruption in Iran's banking system with emphasis on embezzlement

نویسندگان English

Mohammad Azarnoush 1
Elham Moghadam Nia 2
1 Faculty of Law and Islamic Studies, Imam Sadegh University, Tehran, Iran
2 Research and Development Management Department, Faculty of Management and Economics, Research and Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

Background and purpose: Administrative corruption and especially embezzlement in the banking system is one of the problems facing the administrative and banking system, which has many negative social, political and economic effects. In this essay, an attempt has been made to examine the role of situational prevention in the essay with this phenomenon.

Methodology: The current article is descriptive-analytical and the topic of the article has been investigated using a library method.

Findings and results: promotion of effective environmental factors, use of information technology, increasing development of free media and facilitating access to them, establishment of official monitoring and control institutions, strengthening of supervision of non-governmental organizations, management of public funds and regulation of financial tables and privatization of the banking system The country is the most important mechanism for the prevention of administrative corruption and embezzlement in the banking system of Iran. Administrative corruption, including embezzlement in the banking system, is the result of financial abuse among bank officials and employees and the inadequacy of criminal and social prevention in preventing crime, and it prioritizes situational prevention. The transparency of the regulations in the banking system and the continuous monitoring of the banks' performance are among the preventive measures that need to be followed with innovation.

کلیدواژه‌ها English

State prevention
administrative corruption
Iran'
s banking system
embezzlement
ابراهیمی، شهرام، تحلیل جرم‌شناختی جرایم مأموران نظام مالیاتی (مجموعه مقالات ارتقای سلامت اداری نظام مالیاتی)، تهران: میزان،
جندلی، منون، درآمدی بر پیش‌گیری از جرم، ترجمه: شهرام ابراهیمی، تهران: میزان،
حبیب‌زاده، محمدجعفر، حقوق جزای اختصاصی: جرایم علیه اموال، چاپ اول، تهران: سمت، 1389.
ربیعی، علی، زنده باد فساد (جامعه‌شناسی سیاسی فساد در دولت‌های جهان سوم)، چاپ اول، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، 1383.
سلیمی، صادق، جنایت سازمان‌یافته فراملی، چاپ اول، تهران: صدرا، ۱۳۸۲.
صمدی اهری، محمدهاشم، نظریات قضایی دادستان کل کشور در اجرای مواد ۱۸ و ۳۱ قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب، چاپ سوم، تهران: گنج دانش، 1390.
عطاریان، علی‌اصغر، نقش و حقوق کارکنان در سازمان‌ها از دیدگاه امام علی (ع)، چاپ اول، تهران: بوستان کتاب، 1384.
قرشی، سید علی‌اکبر، قاموس قرآن (جلد 5)، چاپ ششم، تهران: دار الکتب الإسلامیه، ۱۴۱۲.
لازرژ، کریستین، درآمدی بر سیاست جنایی، ترجمه: علی‌حسین نجفی ابرندآبادی، تهران: میزان، 1392.
ملک افضلی، محسن، نظارت و نهادهای نظارتی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۲.
میر محمدصادقی، حسین، دیوان کیفری بین‌المللی، تهران: دادگستر، 1383.
مقاله
اردشیری، منصور، «خصوصی‌سازی در آموزش عالی»، نشریه مجلس و پژوهش، 1386، شماره 55.
تقوایی، احمدرضا، زینب خالدی، علی اشرفی و سید یحیی حسین‌پور، «ظرفیت فناوری اطلاعات در اختلاس و پول‌شویی و شیوه‌های جلوگیری از آن»، دومین کنفرانس حقوق، علوم سیاسی و علوم انسانی، 1400.
جعفری، عباس، «تعقیب مجرمان یقه‌سفید و چالش‌های آن»، تعالی حقوق، 1390، شماره 13 و 14.
جعفری، محسن و فاطمه اسدی، «مطالعه تطبیقی آثار جرم اختلاس در حقوق ایران و انگلستان با نگاهی به اسناد بین‌المللی»، دوفصل‌نامه تمدن حقوقی، 1400، شماره 8.
جوانمردی، محمد و محمد بهره‌مند، «مواجهه با جرایم بورسی به مثابه قسمی از جرایم اقتصادی»، بورس اوراق بهادار، 1399، سال سیزدهم، شماره 11.
حسینی مقدم، شیماسادات، «از نارسایی تعریف اختلاس تا ناکارآمدی شروط تحقق آن»، دوماه‌نامه پژوهش در هنر و علوم انسانی، 1398، شماره 9.
حطمی، ایمان، بتول پاکزاد، مجتبی فرح‌بخش و حسن خسروی، «الگوی مطلوب پیش‌گیری از جرایم اقتصادی در ایران»، مطالعات راهبردی ناجا، 1400، دوره ششم، شماره 19.  
دانایی‌فرد، حسن، «استراتژی مبارزه با فساد: آیا فناوری اطلاعات، فساد اداری را کاهش می‌دهد؟»، فصل‌نامه مدرّس علوم انسانی، 1383، دوره نهم، شماره 2.
رضازاده حمیدیه، ظریفه، «بررسی جرم اختلاس مدیران از منظر نظریه‌های جرم‌شناختی»، دومین کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی ـ حقوق و مطالعات اجتماعی و روان‌شناسی، 1401.
سام دلیری، یونس، «ویژگی‌های فساد مالی در بخش دولتی»، مجله بانک و اقتصاد، 1382.
صالحی، مصطفی، «عوامل بروز فساد اداری از دیدگاه اسلام»، قانون‌یار، 1399، شماره 4.
گسن، ریموند، «روابط میان پیش‌گیری وضعی و کـنترل‌ جـرم»، مجله تحقیقات حقوقی، 1377، شماره‌های 19 و 20.
محمدنسل، غلام‌رضا، «پلیس و سیاست پیش‌گیری از جرم»، دبیرخانه همایش ملی پیش‌گیری از وقوع جرم و دفتر تحقیقات کاربردی پلیس ناجا، 1387.
مرتضوی، سید ابراهیم و محمدامین طاهری‌نسب، «بررسی مفهوم اختلاس از منظر حقوقی و اثرات آن بر اقتصاد و مسائل اجتماعی جامعه»، سومین کنفرانس بین‌المللی حقوق و علوم قضایی، 1399.
منصورآبادی، عباس، «اختلاس؛ شایع‌ترین جرم مالی»، ماه‌نامه حقوق و اجتماع، 1387، شماره 12.
میرخلیلی، سید محمود، «پیش‌گیری وضعی از جرم در نگاه آموزه‌های اسلام»، فصل‌نامه فقه ‌و حقوق، 1387، شماره 1.
نجفی ابرندآبادی، علی‌حسین و عباس شیری، «نشست علمی بررسی لایحه پیش‌گیری از جرم»، تعالی حقوق (ماه‌نامه آموزشی دادگستری کل استان خوزستان)، 1386، شماره 15.
نصیری‌نیا، سجاد، «بررسی تطبیقی اختلاس و تصرف غیر قانونی در حقوق کیفری»، همایش منطقه‌ای پژوهش‌های کاربردی در علوم انسانی و علوم اسلامی، 1398.
نظری‌نژاد، محمدرضا و خشایار اسفندیاری‌فر، «بررسی تطبیقی کنوانسیون بین‌المللی مبارزه با فساد مالی و قانون ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد»، پژوهش‌نامه حقوق کیفری، 1395، شماره 1.
پایان‌نامه
آق آتابای، شهروز، «مفهوم فساد و رویکرد پیش‌گیرانه در قانون ارتقای سلامت اداری»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی گرگان، 1394.
بابایی نامدار، علی، «تحلیل حقوقی بزه اختلاس و ارتشا، موضوع قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشا، اختلاس و کلاه‌برداری، مصوب ۱۳۶۷ مجمع تشخیص مصلحت نظام»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق (ع)، 1389.
صادق‌نژاد نایینی، مجید، «مطالعه جرم‌شناختی جرایم اشخاص حقوق حقوق خصوصی: از علت‌شناسی تا پی‌گیری»، رساله دکتری، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1393.
مستانه گویشام، محمدعلی، «پیش‌گیری وضعی از جرایم مربوط به بورس اوراق بهادار»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، پردیس بین­المللی ارس، 1394.
دوره 6، شماره 21
سال ششم، شماره بیست , و یکم، زمستان1403
زمستان 1403
صفحه 385-409

  • تاریخ دریافت 08 بهمن 1402
  • تاریخ بازنگری 15 بهمن 1402
  • تاریخ پذیرش 01 اسفند 1402