فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

امکان یا عدم امکان ابطال تصمیم یا عدول از آن توسط مقام اداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجو دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد شیراز
2 عضوهیات علمی دانشکده حقوق وعلوم انسانی دانشگاه آزاد شیراز
3 استادیار و عضو هیأت علمی گروه حقوق عمومی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
10.22034/mral.2023.1988273.1430
چکیده
مقامات اداری در اجرای وظایف خویش روزانه تصمیمات متعددی اتخاذ می کنند که بر وضعیت اداری و شهروندان تاثیر می گذارد. مبنای اولیه برای اعمال این تصمیمات و نظارت بر آنها، تعیین حدود صلاحیت مقام اداری است. به دنبال پاسخ آن هستیم که آیا مقام اداری پس از اتخاذ و اجرای تصمیم، صلاحیت ابطال و عدول از تصمیم خویش را دارد یا خیر در این راستا ضمن تبیین تمایز عدول از ابطال و تعیین ابطال به عنوان ضمانت اجرای قضایی وام گرفته شده از حوزه قضاء صرفا در مواجهه با تصمیمات غیرقانونی برای مقام اداری، و عدول به عنوان استثنائی بر اصل منع برگشت یا تغییر تصمیمات قانونی، به موانع و استثائات قابل عدول پرداخته می شود. با توجه به اصولی همچون اصل حاکمیت قانون و به تبع آن عدم صلاحیت مقام اداری، حقوق مکتسبه و انتظار مشروع شهروندان، لزوم ثبات و قطعیت در تصمیمات اداری با هدف قابلیت پیش بینی و برنامه پذیری اعمال اداری، ابطال تصمیم اداری قانونی و عدول از سوی مقام تصمیم گیرنده نیز امری برخلاف اصول حقوقی وقواعد اخلاقی است البته می توان استثنائاتی براین امر وارد دانست همچنین با تقسیم اعمال اداری قانونی ، به امکان پذیر بودن عدول از برخی تصمیمات می پردازیم.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Possibility or impossibility of annulling the decision or deviating from it by the administrative authority

نویسندگان English

masoud mahjouri 1
kourosh ostovar sangari 2
hosein alaee 3
1 دانشجو دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آزاد واحد شیراز
2 Faculity member of Shiraz Azad University
3 Assistant Professor and Faculty Member of the Department of Public Law, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran
چکیده English

Administrative officials in the implementation of their duties take many decisions daily that affect the administrative situation and citizens. The primary basis for applying these decisions and monitoring them is to determine the limits of the authority of the administrative authority. We are looking for the answer of whether the administrative authority after making and implementing the decision has the authority to cancel and cancel his decision or not. Obstacles and exceptions that can be avoided are dealt with by illegal decisions for the administrative authority, and deviation as an exception to the principle of prohibiting the return or change of legal decisions. With regard to principles such as the principle of the rule of law and as a result the lack of competence of the administrative authority, the acquired rights and legitimate expectations of the citizens, the need for stability and unwavering in administrative decisions with the aim of predictability and programmability of administrative actions, annulment of legal administrative decision and deviation from On the part of the decision-making authority, it is also against the legal principles and moral rules, of course, there can be exceptions to this, and also by dividing the legal administrative actions, we deal with the possibility of deviating from some decisions.

کلیدواژه‌ها English

competence of the administrative authority
Restriction of competence
unilateral acts
Illegal administrative decision
استوارسنگری، کوروش، صلاحیت دیوان عدالت اداری و مسائل پیرامون آن (مجموعه مقالات اندیشه‏های حقوق اداری)، تهران: مجد، 1393.
امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد اول)، تهران: میزان، 1392.
امامی، محمد و کوروش استوارسنگری، حقوق اداری (جلد دوم)، تهران: میزان، 1391.
بهنیا، مسیح، اصل انتظار مشروع مفهوم، مبانی و شیوه‌های حمایت در حقوق اداری، تهران: خرسندی، چاپ اول، 1393.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران: گنج دانش، 1370.
راسخ، محمد، نظارت و تعادل در نظام حقوق اساسی ایران، تهران: دراک، 1398.
شمس، عبدالله، آیین دادرسی مدنی (جلد دوم)، تهران: دراک، 1395.
صادقی، محسن، اصول حقوق و جایگاه آن در حقوق موضوعه، تهران: میزان، 1384.
طباطبایی مؤتمنی، منوچهر، حقوق اداری، تهران: سمت، 1393.
مشهدی، علی، صلاحیت تخییری (نظام حقوقی صلاحیت‌های تخییری در قوه مجریه)، تهران: معاونت تحقیقات، آموزش و حقوق شهروندی معاونت حقوقی ریاست جمهوری، 1391.
هداوند، مهدی و دیگران، آیین‌های تصمیم‌گیری در حقوق اداری (مطالعه تطبیقی)، تهران: خرسندی، 1391.
هداوند، مهدی و علی مشهدی، اصول حقوق اداری (در پرتو آرای دیوان عدالت اداری)، تهران: خرسندی، 1391.
هداوند، مهدی، حقوق اداری تطبیقی، تهران: سمت، 1389.
 
ب) مقاله
امامی، محمد و فرشته دهقان، «نظارت درونی سلسله‌مراتبی بر دستگاه‌های اداری در نظام حقوقی ایران»، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، 1392، شماره 1، 23-1.
آقاشاهی، احسان، «نقش دیوان عدالت اداری در دادرسی شرعی تصمیمات موردی اداری»، فصل‌نامه حقوق اداری، 1399، شماره 24، 27-9.
آقایی طوق، مسلم، «مبانی و ماهیت نظارت قضایی بر اعمال دولت»، پژوهش‌نامه معاونت حقوقی و بررسی‌های فقهی مرکز تحقیقات استراتژیک، 1386، شماره 1، 191-125.
بابازاد، وحید و اسدالله یاوری، «مفهوم صلاحیت گزینشی درآرای دیوان عدالت اداری»، فصل‌نامه علمی تحقیقات حقوقی بین‌المللی، 1393، شماره 25، 1-32.
رستمی، ولی و حمیدرضا سلیمی، «نظارت قضایی بر اعمال صلاحیت اختیاری در حقوق اداری ایران»، فصل‌نامه حقوق اداری، 1397، شماره 22، 123-105.
ضیایی، رضوان و دیگران، «تأملی بر حق مکتسب در پرتو آرای دیوان عدالت اداری»، فصل‌نامه حقوق اداری، 1394، شماره 8، 162-143
فتحی، یونس و علی‌اکبر گرجی، «مطالعه تطبیقی بر اعمال صلاحیت‌های گزینشی»، مجله حقوقی دادگستری، 1391، شماره 78، 246-211.
فریادی، مسعود و مرتضی نجابت‌خواه، «چالش‌های حقوق اداری در مدیریت شرایط اضطراری بهداشتی»، فصل‌نامه تحقیقات حقوقی، 1401، دوره بیست و پنجم، شماره 2.
فلاح‌زاده، علی‌محمد، «تحولات حق استماع در حقوق اداری انگلستان و ایران»، فصل‌نامه پژوهش حقوق عمومی، 1392، شماره 41، 206-169.
مشهدی، علی، علی دارایی و صدیقه قارلقی، «شرایط استثنایی و استثنای حاکمیت قانون (موردپژوهی رویکرد خبرگان قانون اساسی به وضعیت‌های اضطراری)»، فصل‌نامه علمی پژوهش‌های نوین حقوق اداری، 1399، سال دوم، شماره 4.
مظهری، محمد و سمیه مرندی، «بررسی آثار حقوقی مترتب بر تمایز صلاحیت در حقوق عمومی و اهلیت در حقوق خصوصی»، دانش حقوق مدنی، 1397، شماره 1، 111-99.
مولابیگی، غلام‌رضا و عادل شیبانی، «درآمدی بر مفهوم صلاحیت تشخیصی و بایسته‌های نظارت قضایی دیوان عدالت اداری بر صلاحیت تشخیصی مراجع اختصاصی اداری»، فصل‌نامه حقوق اداری، 1400، شماره 26، 129-111.
ویژه، محمدرضا، «ارزیابی صلاحیت نظارتی رییس مجلس شورای اسلامی بر مصوبات دولت»، نشریه پژوهش‌نامه حقوق اسلامی، 1393، شماره 39.
ویژه، محمدرضا، «اصل قانون‌مداری در اعمال اداری»، آموزه‌های حقوقی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1387، شماره ۱۲، 113-85.
هداوند، مهدی و فرامرز عطریان، «اصل لزوم در ایقاعات اداری»، فصل‌نامه علمی و پژوهشی حقوق اداری، 1393، شماره 3، 145-113.
هداوند، مهدی، «درآمدی به نظریه عمومی اسباب زوال عمل اداری»، فصل‌نامه پژوهش تطبیقی حقوق اسلام و غرب، 1397، شماره 1، 210-177.
هداوند، مهدی، «درآمدی به نظریه عمومی ترمیم‌پذیری عمل اداری»، پژوهش حقوق عمومی، 1396، شماره 54، 210-177.
 
2.Latin source
A) Book
Craig, Paul, Substantive legitimate expections and the principals of judicial review, In: M. Andenas (ed)., English public law and the common law, Europe, 1998.
Seerden, Rene and Stroink, Frits, Administative law of the Eroupean Union: Its Members and the United States, Intesentia Vitgevers Antwerpan-Groningen, 2002.
Schonberg, Soren, Legitimate Expectations in Administrative Law, Oxford University Press, 2003.
Kunnecke, Martina, Tradition and Change in Administrative Law: an Anglo-German Comparison, Berlin, Heidelberg: Springer, 2007.
 
B) Article
Craig, Paul, “Ultra vires and the foundations of judicial review”, Cambridge law journal, 1998, Vol. 57 (1), pp. 63-9.
Lichtman, Douglas, “Rethinking Prosecution History Estoppels”, The university of Chicago Law Review, 2004, Vol. 71, pp. 151-183.
Stauch, Marc, “Risk and Remoteness of Damage in Negligence”, The Modern Law Review, 2001, Vol. 64, pp. 191-214.
دوره 6، شماره 20
سال ششم، شماره بیستم، پاییز 1403
پاییز 1403
صفحه 302-325

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1401
  • تاریخ بازنگری 29 اسفند 1401
  • تاریخ پذیرش 27 فروردین 1402