فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

فصلنامه علمی پژوهش های نوین حقوق اداری

نقش خیارات در انحلال قراردادهای الکترونیکی در نظام حقوق اداری ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 حقوق ، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش ، ایران
2 استادیار،گروه حقوق، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استاد یار، گروه حقوق ، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
10.22034/mral.2026.2083800.1780
چکیده
انحلال قرارداد به زوال رابطه‌ای حقوقی ناشی از عقدی صحیح و نافذ اطلاق می‌شود که می‌تواند با تراضی،اراده یک‌جانبه یا قانون محقق شود و با بطلان (که فقدان تشکیل عقد است) متفاوت است.در حقوق اداری ایران، قراردادهای اداری هرچند تابع قواعد عمومی قراردادها هستند، اما به دلیل حضور شخص حقوق عمومی و لزوم تأمین منفعت عمومی، انحلال آن‌ها ویژگی‌های خاصی دارد. این امر در قراردادهای الکترونیکی اداری نیز صادق است؛قراردادهایی که در بستر دیجیتال منعقد می‌شوند اما ماهیتاً تابع اصول سنتی حقوق قراردادها و قانون تجارت الکترونیکی۱۳۸۲هستند.در میان اسباب انحلال،«خیارات»به عنوان مهم‌ترین مبنای فسخ نقش برجسته‌ای دارند.اگرچه خیارات سنتی مانند«خیار مجلس» در فضای برخط کارایی کمتری دارند، اما خیاراتی مانند «خیار عیب»،«خیار تدلیس»،«خیار تخلف شرط» و«خیار تخلف وصف»در محیط الکترونیکی به دلیل اتکای این قراردادها بر داده‌ها و توصیف‌های دیجیتالی، مصادیق گسترده‌تری یافته‌اند. افزون بر این، «حق انصراف هفت‌روزه» ماده ۳۷ قانون تجارت الکترونیکی، یک خیار قانونی نوین برای حمایت از طرف ضعیف‌تر در فضای دیجیتال است.با این حال، اعمال خیارات در این فضا با چالش‌هایی مانند دشواری اثبات عیب یا تدلیس، امکان تغییر محتوای وب‌سایت‌ها و ابهام در زمان و مکان انعقاد مواجه است. بررسی این چالش‌ها نشان می‌دهد اگرچه ماهیت حقوقی خیارات تغییر نکرده،اما شیوه اجرا و اثبات آن‌ها نیازمند تفسیری نوین و انطباق با فناوری‌های ارتباطی است. در نهایت،خیارات ابزاری اساسی برای برقراری تعادل قراردادی و تضمین عدالت در قراردادهای الکترونیکی اداری هستند و قانون‌گذار با ایجاد نهادهایی مانند حق انصراف،گامی در جهت تلفیق قواعد سنتی فقهی با نیازهای حقوق اداری و تجارت الکترونیکی برداشته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Options for Termination (or Rescission) in the Dissolution of Electronic Contracts within Iran's Administrative Law System

نویسندگان English

Hassan Amirghasemi 1
Ahmad yosefi sadeghloo 2
mojtaba asgharyan 3
1 Department of Law, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish, Iran
2 Assistant Professor, Department of Law, Research Sciences Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Law, Kharazmi University, Tehran, Iran.
چکیده English

Contract dissolution terminates a valid contractual relationship via mutual agreement, unilateral will, or law, unlike nullity where no valid contract ever forms. In Iranian administrative law, while following general contract rules, the dissolution of administrative contracts is distinct due to the public entity's involvement and the need to safeguard public interest. This extends to electronic administrative contracts, governed by traditional principles and the 2003 Electronic Commerce Law."Khiyarat" (termination options) are key grounds for rescission. While some traditional options like Khiyar-e Majlis (option of session) are less practical online, others—such as options for defect, deception, breach of condition, and breach of description—are increasingly relevant in digital contexts reliant on data and digital trust. The seven-day right of withdrawal (Article 37) is a modern protective legal option.However, applying Khiyarat electronically faces challenges: proving defects or deception digitally, the alterability of online content, and defining virtual contract terms. Their legal nature remains, but implementation requires adapting to digital technologies. Ultimately, Khiyarat are vital for contractual balance in e-administrative contracts, with innovations like the withdrawal right helping converge traditional jurisprudence with modern e-commerce and administrative law needs.

کلیدواژه‌ها English

Electronic Contract
Rescission
Administrative
Termination
دوره 8، شماره 28
سال هشتم، شماره بیست و هشتم، پاییز ۱۴۰۵
پاییز 1405
صفحه 117-150

  • تاریخ دریافت 12 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 08 اسفند 1404