آمبودزمان بخش عمومی در نظام حقوق اداری انگلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکدۀ حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران.

2 گروه حقوق، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بویین زهرا، قزوین، ایران

چکیده

آمبودزمان بخش عمومی در نظام حقوق اداری انگلستان شامل چهار نهاد تحت عناوین «آمبودزمان پارلمانی و خدمات سلامت»، «آمبودزمان‌‌ حکومت‌ محلّی و مراقبت‌ اجتماعی»، «آمبودزمان مسکن» و «آمبودزمان زندان‌ها و آزادی مشروط» است. عموم تقریرات موجود در خصوص نهادهای مورد نظر، به بحث از آمبودزمان پارلمانی – جدای از واحد خدمات سلامت - اختصاص یافته-اند. از این‌رو، لازم است که با بررسی وظایف نهادهای مورد اشاره، نگاهی به تغییرات حاصل‌شده در خصوص بازرسی‌های غیرقضایی (آمبودزمان) به عنوان نهادهای مدافع حقوق شهروندان در این کشور داشت. با اینکه زعامت این نهادها با اشخاصی است که از سوی قدرت مرکزی به این سمت منصوب می‌شوند، اما از استقلال فراوانی نسبت به این قدرت برخوردارند؛ تا جایی که برخی از آنها می‌توانند شخص عمومیِ منصوب‌کنندۀ خویش را مورد بازرسی قرار دهند. با این حال، مهمترین کارکردی که از بررسی صلاحیت‌های این نهادها به چشم می‌آید، کارکرد اطلاع‌رسانیِ آنها به بخش عمومی برای تغییر و اصلاح وضعیت موجود در ساختار نظام اداری این کشور است؛ چه اینکه از صلاحیت‌های مؤثری برای اجرای تصمیمات خود برخوردار نیستند و حداکثر، برخی از آنها می‌توانند شخص و نهاد مورد بازرسی را به پرداخت خسارت الزام کنند. همچنین، با آنکه نظام حقوقی ایران از نهاد آمبودزمان در معنای اصلیِ آن برخوردار نیست، می‌توان وجوه اشتراکی را میان آمبودزمان‌های بخش عمومی انگلستان با نهادهای بازرسیِ موجود در ایران (همچون کمیسیون اصل نود) ملاحظه کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Public Sector Ombudsman in Administrative Law System of England

نویسندگان [English]

  • Amirhossein Sadeghi 1
  • Masih Behnia 2
1 Islamic Azad University Central Tehran Branch, Faculty of Law, Tehran, Iran.
2 Islamic Azad University of Buin Zahra, Faculty of Humanities, Qazvin, Iran.
چکیده [English]

Public Sector Ombudsman in Administrative Law System of England is comprised of four institutions, namely Parliamentary and Health Service Ombudsman, Local Government & Social Care Ombudsman, Housing Ombudsman, and Prisons & Probation Ombudsman. Most of the existing literature on the said institutions have exclusively focused on parliamentary ombudsman, to the exclusion of health services. As such, it seems necessary, through examination of the responsibilities of the said institutions, to review the changes that non-judicial investigations (ombudsman) as pro citizen rights institutions in this country have undergone. Although these institutions are directed by individuals appointed by central power bodies, they enjoy significant level of independence from them, to the extent that they can investigate the very public entities that has appointed them. Nevertheless, reviewing the capacities of these institutions, it can be assumed that the most significant function they serve is to inform the public sector with the aim of change or modification of status quo in the administrative system of this country, due to the fact that they do not enjoy effective authorities for execution of their decisions, and some of them may, at most, be able to oblige the institutions subject to investigation to pay damages. Also, despite the fact that the Iranian legal system does not have the institution of ombudsman in the main sense, we can see similarities between British public sector ombudsmen and existing inspection bodies in Iran (such as commission of article 90 of the constitution).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ombudsman
  • Investigation
  • Public Sector
  • good governance
زارعی، محمدحسین (1389)، نقش کمیسیون­های داخلی در نظارت پارلمانی، چاپ اول، تهران: مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی.
هداوند، مهدی (1393)، حقوق اداری تطبیقی، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: سمت.
Begiraj, J. et al. (2018), Ombudsman Schemes and Effective Access to Justice: A Study of International Practices and Trends. Bingham Center for The Rule of Law.
Coyle, A. (2005), Understanding Prisons: Key Issues in Policy and Practice, Glasgow: Bell & Bain Ltd.
Gay, O. (2012), The Ombudsman: The Developing Role in the UK. House of Commons Library.
Maer, L. & Sarah Priddy (2018). The Parliamentary Ombudsman: Role and Proposals for Reform, House of Commons Library.
Sandford, M. (2017), The Local Government Ombudsman, House of Commons Library.
جلالی، محمد و رضوان ضیایی (1392)، نقش آمبودزمان‌ها در توسعه و ارتقای مردم‌سالاری، پژوهش حقوق عمومی، دورۀ 15، شمارۀ 39.
ساتیاناند، آناند (1387)، اقدامات آمبودزمان بر اساس قوانین اساسی، چهارمین اجلاس بازرسان کل آسیا، تهران: سازمان بازرسی کل کشور.
صادقی، امیرحسین و مسیح بهنیا (1399)، کمیسیون اصل نود یا سازمان بازرسی کل کشور؟ مقایسه با نهاد آمبودزمان (نگاهی به ویژگی­های حداقلی آمبودزمان­ها با تأکید بر آمبودزمان پارلمانی انگلستان)، مجلۀ تحقیقات حقوقی، دورۀ 23، شمارۀ 91.
گرجی ازندریانی، علی‌اکبر و مهدی بابایی (1391)، آمبودزمان: هم‌سنجیِ سامانه‌های ایران، فرانسه و انگلستان، مجلۀ تحقیقات حقوقی، شمارۀ 57.
موسوی، سیدفضل‌الله و همکاران (1391)، بررسی استقلال نهاد آمبودزمان با نگاهی تطبیقی، مطالعات حقوق خصوصی، دورۀ 42، شمارۀ 4.
Bukhari, S. & Muhammad Asif (2013), “Institutional Analysis of Ombudsman: A Comparative Study of Pakistan, India, UK and USA”. Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business. Vol. 5, No. 2.
Magnette, P. (2003). “Between Parliamentary Control and The Rule of Law: The Political Role of Ombudsman in The European Union”. Journal of European Public Policy. Vol. 10.
Patel, N. (2013), “Prosecution of Corrupt Officials in Light of Single Directive”. Social Science Research, Accessible on: SSRN 2216806.
Wade, W. (1972), “The British Ombudsman: A Lawyer’s View”. Administrative Law Review. Vol. 24. No. 2.
زارعی، الهه (1393)، بررسی تطبیقی کمیسیون اصل نود و آمبودزمن، پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه مازندران.
شفیعی، جعفر (1394)، الگوی مطلوب نظام بازرسی کشوری از منظر تطبیقی با تأکید بر مورد ایران، رسالۀ دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق دانشگاه شهید بهشتی تهران.
“A Study into Ombudsman Judicial Review”. (nd.). Accessible on: <https://www.sheffield.ac.uk/polopoly_fs/1.792260!/file/researchstudy2018.pdf> (last visited: 2020/11/23).
Citizens Advice, “Complaining to an Ombudsman”, 2019. Accessible on: <https://www.citizensadvice.org.uk/consumer/get-more-help/how-to-use-an-ombudsman-in-england/> (last visited: 2020/11/23)
Housing Ombudsman Service. “The Scheme”, 2018. Accessible on: <https://www.housing-ombudsman.org.uk/wp-content/uploads/2018/05/Housing-Ombudsman-Scheme-May-2018.pdf> (last visited: 2020/11/23)
Legal Ombudsman, “Scheme Rules”, 2019. Accessible on: <https://www.legalombudsman.org.uk/wp-content/uploads/2019/03/Scheme-Rules-1-April-2019.pdf>(last visited: 2020/11/23).
Local Government & Social Care Ombudsman. “What we can and cannot look at” (nd.). Accessible on: <https://www.lgo.org.uk/make-a-complaint/what-we-can-and-cannot-look-at> (last visited: 2020/11/23).
PASC (Public Administration Select Committee). (nd.). Accessible on: <https://www.parliament.uk/business/committees/committees-a-z/commons-select/public-administration-select-committee/> (last visited: 2020/11/23).
Prison & Probation Ombudsman, “Annual Report 2018-19”, London, 2019. Accessible on: <www.ppo.gov.uk> (last visited: 2020/11/23).
Prison & Probation Ombudsman (A), “How are we doing?”, (nd.). Accessible on: <https://www.ppo.gov.uk/> (last visited: 2020/11/23).
Prisons & Probation Ombudsman (B), “Brief History”, (nd.). Accessible on: <https://www.ppo.gov.uk/about/vision-and-values/brief-history/> (last visited: 2020/11/23).
Rowat, D. “The New Private-Sector Ombudsman”, 2003. Accessible on: <https://policyoptions.irpp.org/magazines/corporate-governance/the-new-private-sector-ombudsmen/> (last visited: 2020/11/23).
UK Public General Acts. “Parliamentary Commissioner Act 1967”. Accessible on: <http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1967/13/crossheading/the-parliamentary-commissioner-for-administration> (last visited: 2020/11/23).