بدون تاریخ، بدون امضا: حکایت ممنوع الکاری اداری/ قضایی هنرمندان در حقوق ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیت علمی گروه حقوق عمومی و بین الملل/ دانشکده حقوق و علوم سیاسی/دانشگاه علامه طباطبایی/ایران/ ایران

چکیده

یکی از ابعاد مداخله برخی دولت ها در تولید و عرضه آثار هنری ازجمله موسیقی، تئاتر و سینما، ممیزی(سانسور) است که فرم و محتوا را در بر می گیرد. اما در ایران، این ممیزی به طرز عجیبی درخصوص شخص هنرمندان نیز وجود دارد که به « ممنوع الکار شدن» مشهور است یعنی آثار هنری، موضوع ممیزی نیست و خالق آن، رأسا مورد ممیزی قرار می‎گیرد. پدیده ای که با اعمال ممنوعیت یا محدودیت در اشتغال هنری افراد؛ از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی نیز برقرار بوده است. در پژوهش حاضر، این مهم از منظر حقوق موضوعه بررسی شده و نتیجه حکایت از این دارد که منابع حقوق نظام مجوزدهی در ایران، دلالتی بر صلاحیت اداره مبنی بر منع فعالیت هنری اشخاص، فارغ از آثار هنریشان ندارد. لذا مطابق اصول سه گانه« قانونی بودن جرم و مجازات و رسیدگی قضایی به آنها» و قوانین و مقررات، صرفا می توان از طریق مجازات های تکمیلی، دستورهای حین تعلیق مجازات، تعویق صدور حکم و آزادی مشروط، آنهم تنها با رای قطعی محاکم ذیصلاح دادگستری، افراد را از شغل هنریشان بازداشت. بنابراین منع فعالیت هنرمندان از طرق اداری و از جمله توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در رویه عملی، جایگاهی در منابع حقوق نداشته و فراحقوقی ارزیابی می شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

No Date, No Signature: Administrative and Judicial Prohibition to Work for Artists in Iranian Law

نویسنده [English]

  • vahid agah
Faculty Member of the Department of Public and International Law / Faculty of Law and Political Science / Allameh Tabatabai University / Iran / Iran
چکیده [English]

One of the aspects of intervention of some governments for producing and supplying artistic works like Music, theater and cinema is censorship for the form and contents; nevertheless, in Iran this censorship is significantly obvious about artists that is so-called as Prohibition to Work for Artists i.e. the artistic works are not subject of censorship; rather the person who created such artistic work is prohibited to continue working and this phenomenon was accompanied with applying prohibition or limitation in occupation of artists since the victory of Islamic revolution in Iran up to now. In the present research, this issue is studied from legal point of view and the result show that legal references of licensing system of art in Iran does not have qualification for prohibiting artists apart from their artistic work. Thus, according to triplet principles of “nulla crimen sine lege and nulla poena sine lege and judicial investigation of them” and in compliance with acts and regulations, it is only possible to prohibit person form continuing his artistic work by complementary punishment and order of suspension of punishment, postponement of verdict and conditional freedom only through final written verdict of qualified judicial courts. Thus, prohibiting activity of artists by order of Ministry of Culture and Islamic Guidance in practice is null and void in legal system and is regarded as unlawful.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Censorship of Artists
  • Administrative Prohibition to Work
  • censorship
  • Ministry of Culture and Islamic Guidance
  • Judicial Prohibition to Work